ENDOKRIN TIZIM PATOFIZIOLOGIYASI: GIPOTALAMO-GIPOFIZAR TIZIM VA BUYRAK USTI BEZI FUNKSIYASI BUZILISHLARI - Baxodirova Robiyaxon Lutfullo qizi; Istamova Sitorabonu Anvar qizi (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya. Ushbu maqolada endokrin tizim patofiziologiyasi, xususan, gipotalamo-gipofizar tizim hamda buyrak usti bezlari funksiyasining buzilish mexanizmlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Endokrin tizim organizmda modda almashinuvi, o‘sish, stressga javob, qon bosimi, immun javob, suv-tuz muvozanati va reproduktiv faoliyatni boshqaruvchi murakkab biologik tizimdir. Gipotalamus, gipofiz va buyrak usti bezlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik ayniqsa stress reaksiyasi va kortizol sekretsiyasida muhim o‘rin tutadi. Maqolada gipotalamo-gipofizar-buyrak usti o‘qi, gipofiz gormonlari yetishmovchiligi, giperkortitsizm, buyrak usti bezi yetishmovchiligi, Addison kasalligi, Kushing sindromi va adrenal kriz kabi holatlarning kelib chiqish sabablari, patogenezi, klinik belgilari hamda diagnostik yondashuvlari yoritiladi.