RAQAMLI IDENTIFIKATSIYA TIZIMLARINING IQTISODIY XAVFSIZLIKKA TA’SIRI - Marjona Maxmudova Maxamadjon qizi (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqola raqamli identifikatsiya (raqamli ID) tizimlarining iqtisodiy xavfsizlikka ko‘rsatayotgan ko‘p qirrali ta’sirini tizimli tahlil qiladi. Raqamli identifikatsiya – bu jismoniy yoki yuridik shaxsning o‘ziga xos atributlarining ishonchli raqamli aks etishi bo‘lib, u biometrik ma’lumotlar, kriptografik kalitlar yoki rasmiy hujjatlar asosida shakllantiriladi. Tadqiqotda raqamli ID tizimlarining moliyaviy inklyuziyani kengaytirish, firibgarlik va jinoiy faoliyatga qarshi kurashish, shuningdek, iqtisodiy faoliyat samaradorligini oshirishdagi roli o‘rganilgan. Shu bilan birga, ushbu tizimlarning kiberxavfsizlik, shaxsiy ma’lumotlar maxfiyligi, texnologik qaramlik va ijtimoiy tengsizlikni kuchaytirish kabi salbiy jihatlari ham tahlil qilingan. Maqolada Hindistonning Aadhaar tizimi, Ukrainaning Diia platformasi, Afrikadagi Smile ID va O‘zbekistonning yangi joriy etilayotgan raqamli banking verifikatsiya talablari misolida amaliy tajribalar o‘rganilgan. Xulosa qismida raqamli identifikatsiya tizimlarining iqtisodiy xavfsizlikka ta’sirini optimallashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.