HOMILADORLIKDA pH O‘ZGARISHLARI EOZINOFIL FAOLIYATI, ONA VA HOMILA IMMUN MUVOZANATIGA TA’SIRI - Hudoyqulov Zokir; G‘ulamnazarov Murodilla (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
ANNOTATSIYA: Homiladorlik davrida organizmda yuzaga keladigan fiziologik o‘zgarishlar qatorida kislota-ishqor muvozanatining o‘zgarishi muhim o‘rin tutadi. Ushbu sharh maqolada homiladorlikka xos pH o‘zgarishlari va ularning eozinofil granulotsitlar faoliyatiga, shuningdek, ona va homila o‘rtasidagi immun muvozanatga ta’siri tahlil qilinadi. Eozinofillar an’anaviy ravishda allergik va parazitar kasalliklarning effektor hujayralari sifatida tanilgan bo‘lsa-da, so‘nggi tadqiqotlar ularning gomeostatik sharoitlarda, xususan homiladorlik davrida bachadon to‘qimalarining remodelingida va immunoregulyatsiyada muhim rol o‘ynashini ko‘rsatmoqda [2]. Homiladorlik davrida kuzatiladigan fiziologik atsidoz eozinofillarning faollashuvi, degranulyatsiyasi va sitokin ishlab chiqarish qobiliyatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. pH ning pasayishi eozinofillarda hujayra ichki kalsiy muvozanatining buzilishiga va ularning apoptozga chidamliligining ortishiga olib keladi [1]. Ushbu o‘zgarishlar natijasida eozinofillar tomonidan ishlab chiqariladigan yallig‘lanishga qarshi va yallig‘lanishni rag‘batlantiruvchi sitokinlarning nisbati o‘zgaradi. Bu esa o‘z navbatida ona organizmining homilaga nisbatan immun tolerantligini saqlash mexanizmlariga bevosita ta’sir qiladi. Maqolada homiladorlik davridagi pH o‘zgarishlarining timus va bachadondagi eozinofillar populyatsiyasiga ta’siri, shuningdek, ushbu hujayralarning homila timusida T-hujayra seleksiyasidagi ishtiroki muhokama qilinadi [4]. Ushbu mexanizmlarni tushunish immunologik asoratlar, jumladan takroriy homiladorlik yo‘qotishlari va preeklampsi kabi patologiyalarning oldini olishda muhim ahamiyatga ega.