ATSIDOTIK SILJISH PAYTIDA BAZOFILLARDA GISTAMIN AJRALISHI IZDAN CHIQISH MEXANIZMLARI - Inatov Axmad; Jabborov Botir (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya: Ushbu ilmiy sharhda atsidotik siljish (qon pH darajasining pasayishi) sharoitida bazofil granulotsitlardan gistamin ajralishining buzilish mexanizmlari tahlil qilinadi. Bazofillar allergik va yallig`lanish reaksiyalarining markaziy hujayralari bo’lib, ularning gistamin ajratishi hujayra pH muvozanatiga juda sezgir. Tadqiqotlar shuni ko’rsatadiki, atsidotik muhit to’g’ridan-to’g’ri bazofillar ichidagi signal kaskadlariga ta’sir qilib, gistamin degranulyatsiyasining fiziologik nazoratini buzadi. pH pasayishi bir tomondan IgE retseptorlari faolligini o’zgartirsa, ikkinchi tomondan TRPV1 va boshqa ion kanallari orqali kaltsiy signallarini modulyatsiya qiladi. Ayniqsa, N-asetil sistein kabi dorilarning kislotali sharoitda ta’siri kuchayib, sitotoksik bo’lmagan mexanizmda gistamin ajralishini rag’batlantiradi. Ushbu sharhda atsidotik siljishning hujayra ichi signalizatsiya yo’llari, retseptorlar faolligi va sekretor apparatga ta’siri mexanizmlari batafsil yoritilgan. [1]