STRESS VA DEPRESSIYANING INSON SALOMATLIGIGA TA’SIRI - Jurayeva Nargiza (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada zamonaviy hayotning ajralmas qismiga aylangan ikki muhim psixoemotsional holat — stress va depressiyaning inson salomatligiga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy nuqtai nazardan keng yoritiladi. Stress organizmning tashqi muhitdagi noqulay omillarga universal javob reaksiyasi sifatida ko‘rib chiqilib, uning fiziologik mexanizmlari, gipotalamus-gipofiz-buyrak usti bezi (HPA) o‘qi faoliyati, kortizol va adrenalin gormonlarining roli batafsil tahlil qilinadi. Maqolada depressiyaning klinik xususiyatlari, turlari va patogenetik mexanizmlari muhokama qilinadi. Shuningdek, surunkali stress va depressiyaning yurak-qon tomir tizimi, immunitet, ovqat hazm qilish, endokrin va nerv tizimlariga, hamda umuman jismoniy va aqliy salomatlikka ko‘rsatadigan keng qamrovli salbiy ta’sirlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari stress va depressiyani erta tashxislash, sog‘lom turmush tarzini singdirish va kerakli psixologik hamda tibbiy yordam olish ushbu holatlarning oldini olish va davolashning eng samarali yo‘li ekanligini tasdiqlaydi.