SOG‘LOM OVQATLANISH VA INSON SALOMATLIGI - Qo'ziyeva Mohinur (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Ushbu maqolada inson salomatligining poydevorlaridan biri bo‘lgan sog‘lom ovqatlanish masalasi ilmiy nuqtai nazardan keng yoritiladi. Maqolada ovqatlanish fanining asosiy tushunchalari, makronutriyentlar (oqsil, yog‘, uglevod) va mikronutriyentlar (vitaminlar, mineral moddalar) ning fiziologik vazifalari, suv va kletchatkaning roli, hamda ratsional ovqatlanishning asosiy tamoyillari batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, dunyo bo‘yicha ilmiy isbotlangan sog‘lom ovqatlanish modellari — O‘rta yer dengizi parhezi, DASH parhezi va boshqalar muhokama qilinadi. Maqolada noto‘g‘ri ovqatlanish natijasida yuzaga keladigan zamonaviy “sivilizatsiya kasalliklari” — semizlik, qandli diabet, yurak-qon tomir kasalliklari, ayrim onkologik kasalliklar va metabolik sindromning rivojlanishi tahlil qilinadi. Shuningdek, ovqatlanishning psixoemotsional holatga, kognitiv funksiyalarga va umumiy hayot davomiyligiga ta’siri ko‘rsatiladi. Tadqiqot natijalari sog‘lom va muvozanatli ovqatlanish ko‘pgina surunkali kasalliklarning oldini olishda eng samarali va eng arzon profilaktika vositasi ekanligini tasdiqlaydi.