SUN'IY NEYRON MODELI - Tojimamatov Israil Nurmamatovich; Moʻminov Muhammadali Xadyadillo oʻgʻli (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
ANNOTATSIYA:  Ushbu  ilmiy  maqola  sun’iy  intellektning  fundamental komponenti  hisoblangan  Sun’iy  Neyron  Modeli  ning  nazariy  asoslari,  matematik mexanizmlari va zamonaviy neyron tarmoqlaridagi ahamiyatini chuqur tahlil qilishga bag‘ishlangan. SNM inson miyasining biologik neyronlaridan ilhomlanib yaratilgan bo‘lib, u axborotni qabul qilish, qayta ishlash va uzatishning asosiy operatsiyalarini modellashtiradi.  Tadqiqotda  SNM  ning  asosiy  strukturaviy  elementlari  –  kirish og‘irliklari (weights), qo‘shish funksiyasi (summation function), aktivatsiya funksiyasi (activation  function)  va  bias  (siljish)  parametri  atroflicha  yoritiladi.  Maqola, shuningdek,  SNM  ning  turli  xil  aktivatsiya  funksiyalari  (masalan,  Sigmoid,  ReLU, Tanh) orqali chiziqli va chiziqsiz transformatsiyalarni amalga oshirish qobiliyatini va uning  o‘rganish  jarayonidagi,  xususan,  teskari  tarqalish  (backpropagation) algoritmidagi  markaziy  rolini  nazariy  jihatdan  asoslaydi.  Tadqiqotimiz  SNM  ning nafaqat  klassik  Perceptron  modelidan,  balki  zamonaviy  Chuqur  O‘rganish  (Deep Learning)  arxitekturalaridan  ham  ajralmas  bo‘lgan  asosiy  qurilish  bloki  ekanligini isbotlaydi.