KOMPOZITSIYA VA AGREGATSIYA: MA'LUMOTLAR BAZALARIDA MURAKKAB MUNOSABATLARNI MODELLASHTIRISH - Mirsaid Yusupov Abdulaziz o’g’li; Ziyodaxon Qosimjonova Zohidjon qizi (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
ANNOTATSIYA: Ushbu maqola relyatsion ma'lumotlar bazalari va ob'ektga yo'naltirilgan  loyihalash  kontekstida  kompozitsiya  va  agregatsiya  konseptsiyalarini o'rganishga bag'ishlangan. Kompozitsiya ob'ektlar o'rtasidagi murakkab bog'liqliklarni modellashtirish uchun fundamental mexanizmni ifodalaydi, bunda bitta ob'ekt boshqa ob'ektni fizik jihatdan o'z ichiga oladi va uning hayotiy siklini boshqaradi. Agregatsiya ushbu kontekstda bog'liq ob'ektlarni oldindan yuklash orqali ma'lumotlarga kirishni optimallashtirish jarayoni sifatida belgilanadi. Ishda kompozitsion munosabatlarning klassik misollari, jumladan, talabalar va kurslar, avtomobillar va dvigatellar o'rtasidagi bog'liqliklar  ko'rib  chiqilib,  kuchli  bog'liqlik  va  kaskadli  operatsiyalar  tamoyillari namoyish  etiladi.  Ma'lumotlarni  tanlash  strategiyalarini,  jumladan,  dangasa  va  faol yuklashni tahlil qilishga va ularning axborot tizimlari samaradorligiga ta'siriga alohida e'tibor qaratiladi. Tadqiqot kompozitsion semantikani hisobga olgan holda ma'lumotlar bazasi  sxemalarini  loyihalashning  metodologik  jihatlarini  qamrab  oladi  va  predmet sohasining  o'ziga  xosligiga  qarab  modellashtirish  uchun  optimal  yondashuvlarni tanlash bo'yicha tavsiyalar taqdim etadi.