OBSERVER PATTERNI: OBUNA BO'LUVCHI VA XABAR BERUVCHI MODELNI DASTURLASH - Mirsaid Yusupov Abdulaziz o’g’li,; Surayyo Turgʻunova Ulugʻbek qizi, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya: Ushbu maqola ob'ektga yo'naltirilgan dasturlashdagi asosiy xulq-atvor  patternlaridan  biri  bo'lgan  Observer  dizayn  patternining  keng  qamrovli tadqiqotini  taqdim  etadi.  Observer  patterni  ob'ektlarga  boshqa  ob'ektlarda  sodir bo'layotgan  hodisalarni  kuzatish  va  ularga  javob  berish  imkonini  beruvchi  obuna mexanizmini  amalga  oshiradi.  Ishda  patternning  nazariy  asoslari,  uning  arxitektura xususiyatlari,  zamonaviy  dasturiy  tizimlarda  amalga  oshirishning  amaliy  jihatlari batafsil ko'rib chiqiladi. Ushbu patternning afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilish, uni  taqsimlangan  tizimlarda,  reaktiv  dasturlashda  va  hodisalarga  asoslangan arxitekturalarda qo'llash alohida e'tiborga olingan. Tadqiqot Observer patternining turli xil  variantlarini,  jumladan  push  va  pull  modellarini,  sinxron  va  asinxron  amalga oshirishlarni  batafsil  ko'rib  chiqishni  o'z  ichiga  oladi.  Sanoat  ilovalarida  ushbu patterndan foydalanishda miqyoslilik, samaradorlik va ishonchlilik muammolari ko'rib chiqiladi. Maqolada mikroservis arxitekturasi, reaktiv ma'lumot oqimlari va hodisalar boshqariladigan  tizimlar  kontekstida  Observer  patternini  qo'llashning  zamonaviy tendentsiyalari  tahlil  qilinadi.  Dasturiy  ta'minotni  ishlab  chiqishning  turli stsenariylarida patternni samarali qo'llash bo'yicha tavsiyalar taqdim etilgan.