MARKAZIY OSIYODA MINTAQAVIY RIVOJLANISHNING IQTISODIY BARQARORLIGI VA LOGISTIKA KORIDORIGA AYLANISH JARAYONIDA QOZOG‘ISTON VA O‘ZBEKISTONNING IPAK YO‘LI QISMINING TRANSPORT KORIDORIDAN LOGISTIKA KORIDORIGA O‘TISHI - G‘ulomjonova Shahzodahon G‘ofurjon qizi, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya:  Markaziy  Osiyo  mamlakatlari,  xususan,  Qozog‘iston  va O‘zbekiston, xalqaro savdoda ishtirok etish va iqtisodiy foyda olish maqsadida Ipak yo‘li  yo‘llarini  qayta  qurish  uchun  transport  infratuzilmasiga  investitsiyalarni  jalb qilmoqda. Qozog‘iston hukumati Rossiya va Xitoy hukumatlari bilan G‘arbiy Yevropa –  G‘arbiy  Xitoy  (GY-GX)  tashabbusiga  qo'shilish orqali  mamlakatning  mintaqaviy rivojlanishini rag‘batlantirish niyatida yaqinlashdi. Shu bilan birga, O‘zbekiston ham Xitoy-Qirg‘iziston-O‘zbekiston (XQO) temir  yo‘l loyihasi va O‘rta koridor (Trans-Kaspiy)  kabi  loyihalar  orqali  o‘z  tranzit  salohiyatini  oshirishga  intilmoqda.  Ushbu maqola transport infratuzilmasining sifati va bog‘langan shaharlar va mintaqalarning eksport  salohiyatiga  ta'sirini  baholashga  qaratilgan.  Tadqiqot  natijalari  shuni ko‘rsatdiki, GY-GX  koridorining Qozog‘iston qismi transport koridoridan iqtisodiy koridorga  aylanishning  dastlabki  bosqichida  turibdi.  Rossiya-O‘zbekiston  qismi asosan tranzit vazifasini bajarib, transport infratuzilmasi darajasida ishlayotgan bo‘lsa, Xitoy-Qirg‘iziston  qismi  multimodalli  transport  koridoridan  logistika  koridoriga aylanishni  boshlagan.  O‘zbekistonlik  olimlar,  masalan,  Nargiza  Umarova  (Jahon Iqtisodiyoti  va  Diplomatiya  Universiteti)  tadqiqotlarida  ta'kidlaganidek,  O‘rta koridorning kengayishi O‘zbekiston uchun Yevropa va Xitoy o‘rtasidagi masofani 900 km ga qisqartirib, yuk yetkazib berish vaqtini 7-8 kunga qisqartirishi mumkin, bu esa iqtisodiy  samaradorlikni  oshiradi.  GY-GX  va  XQO  koridorlari  bilan  bog‘langan konchilik va qishloq xo‘jaligi mintaqalarining iqtisodiy barqarorligi hali shubha ostida va hukumatlarning keyingi mintaqa-spetsifik siyosiy choralariga bog‘liq. O‘zbekiston Fanlar  Akademiyasi  akademiklari  tomonidan  o‘tkazilgan  tadqiqotlarda  (masalan, transport  infratuzilmasi  va  hududiy  iqtisodiy  o‘sish  bog‘liqligi  bo‘yicha  ishlar) ta'kidlanishicha,  investitsiyalarni  jalb  qilish  atrof-muhit  va  iqtisodiy  barqarorlikni ta'minlash uchun integratsiyalashgan yondashuvni talab qiladi.