NOGIRON BOLALARDA IJTIMOIY OMILLARNING O‘RNI - Kasimova D.A, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Bugungi  globallashuv  sharoitida  bolalar  salomatligi  masalalari  davlatlar rivojlanishi  va  ijtimoiy  barqarorligining  asosiy  ko‘rsatkichlaridan  biri  sifatida qaralmoqda.  Ayniqsa,  tug‘ma  rivojlanish  nuqsonlari  (anomaliyalar)  bilan  tug‘ilgan bolalar  sonining  yil  sayin  ortib  borayotgani  tibbiyot,  biologiya,  psixologiya, pedagogika va ijtimoiy himoya tizimlari oldiga yangi vazifalarni qo‘ymoqda. Tug‘ma anomalilar qator jismoniy, aqliy, sezgi va ichki a’zolar faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan tug‘ma  buzilishlar  majmuasi  bo‘lib,  bolalarda  hayot  sifati,  rivojlanish  sur’atlari  va ijtimoiy integratsiya ko‘rsatkichlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi.        Jahon  sog‘liqni  saqlash  tashkiloti  (JSST)  ma’lumotlariga  ko‘ra,  tug‘ma anomaliyalar har yili dunyo bo‘ylab 295–340 mingdan ortiq yangi tug‘ilgan chaqaloq o‘limiga sabab bo‘ladi, qolganlari esa turli darajadagi nogironlik bilan hayot kechiradi. JSSTning  2023-yilgi  yangilangan  tahlillarida  dunyodagi  har  33  nafar  go‘dakdan kamida 1 nafri tug‘ma nuqson bilan tug‘ilishi qayd etilgan (JSST, 2023). Bu faqat klinik  jihat.  Ijtimoiy  ko‘rsatkichlar  bundan  ham  chuqurroq  —  tug‘ma  anomalili bolalarning  katta  qismi  maktabga  qabul  qilishda  cheklovlarga  duch  keladi,  oilaviy parvarish resurslari ortadi, ijtimoiy yordamga bo‘lgan ehtiyoj kuchayadi.