BEPUSHTLIK VA ZAMONAVIY TURMUSH TARZI: ETIOLOGIK OMILLAR VA PROFILAKTIKA - Omonova Sayyora Rasulovna,; Asqarova Tursunoy Marufjon qizi, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya:Zamonaviy  turmush  tarzi  omillari,  jumladan,  chekish,  spirtli ichimliklarni  haddan  tashqari  iste'mol  qilish,  semizlik,  noto'g'ri  ovqatlanish, harakatsizlik va stress, bepushtlikning asosiy etiologik sabablari hisoblanadi. Ushbu maqola ushbu omillarning erkak va ayollar reproduktiv salomatligiga ta'sirini ilmiy tadqiqotlar asosida ko'rib chiqadi. Profilaktika choralari sifatida sog'lom ovqatlanish, muntazam  jismoniy  faollik,  zararli  odatlardan  voz  kechish  va  stressni  boshqarish tavsiya  etiladi.  Tadqiqotlar  shuni  ko'rsatadiki,  turmush  tarzini  o'zgartirish  orqali bepushtlik  xavfini  30-50%  ga  kamaytirish  mumkin.  Ushbu  ish  global  statistika  va so'nggi meta-tahlillarga asoslangan. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma'lumotlariga ko'ra, 2025 yil holatiga ko'ra, reproduktiv yoshdagi har oltita odamdan biri (taxminan 17.5%) hayoti davomida bepushtlikdan  aziyat  chekadi.  Bu  ko'rsatkich  yuqori,  o'rta  va  past  daromadli mamlakatlarda deyarli bir xil bo'lib, global sog'liq muammosi ekanligini tasdiqlaydi. Bepushtlikning  30–50%  holatlari  modifikatsiya  qilinadigan  (o'zgartirish  mumkin bo'lgan) turmush tarzi omillariga bog'liq bo'lib, ular orasida chekish, spirt, semizlik va harakatsizlik eng muhimlari hisoblanadi.