SANOAT SANITARIYASINING MEHNAT XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHDAGI AHAMIYATI - To’rabekova Urxiya Mirzabekovna,; Fayzullayev Sayfulloh Xayrullo o‘g‘li, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya Sanoat  sanitariyasi  (ishlab  chiqarish  sanitariyasi  va  mehnat  gigienasi)  sanoat korxonalarida ish muhitini gigiyenik talablarga moslashtirish, zararli omillarni (chang, gazlar, shovqin, yuqori harorat, namlik) kamaytirish yoki bartaraf etishga qaratilgan tizimli  tadbirlar  majmuasidir.  Ushbu  maqola  sanoat  sanitariyasining  mehnat xavfsizligini  ta’minlashdagi nazariy  va  amaliy  ahamiyatini  ochib  beradi. Maqolada sanoat  sanitariyasining  asosiy  tushunchalari,  me’yoriy  talablari  (SanPin-0063-96, GOST 12.1.005-76, SN-245-71), metodologiyasi (xavflarni oldindan ko‘rish, tan olish, baholash va nazorat qilish) hamda natijalari tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat  kodeksi  va  “Mehnatni  muhofaza  qilish  to‘g‘risida”gi  qonunga  asoslanib, sanoat  korxonalarida  (to‘qimachilik,  metallurgiya,  mashinasozlik)  zararli  omillarni nazorat qilishning samaradorligi ko‘rsatilgan. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, sanitariya  me’yorlarining  buzilishi  pnevmokonioz, dermatit, zaharlanish va  eshitish pasayishi  kabi  kasbiy  kasalliklarga  olib  keladi,  ish  samaradorligini  20-30%  ga pasaytiradi va baxtsiz hodisalar sonini oshiradi. Xalqaro tajriba (OSHA standartlari) va O‘zbekiston misollarida shamollatish tizimlari, chang tozalash filtrlar, mikroiqlim nazorati  va  shaxsiy  himoya  vositalari  orqali  kasalliklar  40-60%  ga  kamayishi mumkinligi isbotlangan.