SUV BALANSINI HISOBLASHDA ZAMONAVIY MONITORING TIZIMLARIDAN FOYDALANISH - Nasimova Fayoza,; Shermamatov Yusufxon, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya:  Ushbu  ilmiy  maqolada  suv  balansini  aniqlash  va  boshqarishda zamonaviy monitoring tizimlaridan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari keng yoritilgan. Tadqiqotda suv resurslarini samarali boshqarish uchun masofadan zondlash texnologiyalari,  IoT  (Internet  of  Things)  asosidagi  aqlli  sensorlar,  GIS  (Geografik axborot tizimi) va SCADA kabi innovatsion yechimlarning qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Suv balansini hisoblashda bug‘lanish, infiltratsiya, oqim va suv sarfi ko‘rsatkichlarini real  vaqt  rejimida  monitoring  qilish  orqali  aniqlikni  oshirish  imkoniyatlari  ko‘rib chiqilgan.  Maqolada  suv  xo‘jaligi  tizimlarida  raqamli  texnologiyalarni  joriy  etish orqali suv yo‘qotishlarini kamaytirish, resurslardan oqilona foydalanish va boshqaruv qarorlarini  optimallashtirish  masalalari  asoslab  berilgan.  Shuningdek,  zamonaviy monitoring  vositalarining  gidrotexnik  inshootlar,  sug‘orish  kanallari  va  nasos stansiyalaridagi samaradorlikka ta’siri tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari suv balansini aniqlashda  an’anaviy  usullarga  nisbatan  yuqori  aniqlik,  tezkorlik  va  ishonchlilikka erishish  mumkinligini  ko‘rsatadi.  Bundan  tashqari,  maqolada  iqlim  o‘zgarishi sharoitida  suv  resurslarini  boshqarishda  raqamli  monitoring  tizimlarining  ahamiyati alohida  yoritilib,  ularning  barqaror  rivojlanish  va  ekologik  muvozanatni ta’minlashdagi roli asoslab berilgan. Kelgusida sun’iy intellekt va katta ma’lumotlar (Big  Data)  texnologiyalarini  integratsiya  qilish  orqali  suv  balansini  prognozlash  va boshqarish samaradorligini yanada oshirish imkoniyatlari ko‘rsatib o‘tilgan.