SAMARQAND SHAHRI AVTOTRANSPORT SHOVQIN DARAJASINING EKOLOGIK TAHLILI - Xalilova Sohila Begmaxammatovna; Jabborova Shoxista Mustofo qizi (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
ANNOTATSIYA   Ushbu  tadqiqotda  Samarqand  shahrining  11  ta  asosiy  nuqtasida  (Universitet xiyoboni,  Registon  maydoni,  Rudakiy  ko‘chasi,  Mirzo  Ulug‘bek  ko‘chasi  va boshqalar)  avtotransport  vositalarining  soni  (yengil  va  og‘ir)  va  ular  hosil  qilgan shovqin  darajasi  (Max  dBA  va  Leq  dBA)  uch  marta  takroriy  o‘lchash  asosida baholandi.   Natijalarga  ko‘ra,  eng  yuqori  shovqin  darajasi Rudakiy  ko‘chasi  (Siyob bozori) da qayd etilgan – Max 88,0 dBA va Leq 74,8 dBA. Bu hududda og‘ir transport vositalarining  soni  34  tagacha,  yengil  avtomobillar  esa  308  tagacha  yetgan. Mirzo Ulug‘bek ko‘chasi (GUM) da ham yuqori ko‘rsatkichlar kuzatilgan: Max 87,1 dBA va Leq 72,0 dBA. Eng past shovqin darajasi Bo‘stonsaroy ko‘chasi (Max 67,8 dBA) va Registon maydoni oldida (Leq 61,0 dBA) aniqlandi.   Og‘ir  transport  vositalarining  soni  bilan  ekvivalent  shovqin  darajasi  (Leq) o‘rtasida to‘g‘ri korrelyatsiya kuzatildi. Rudakiy ko‘chasi va Mirzo Ulug‘bek ko‘chasi akustik ifloslanish jihatidan eng xavfli hududlar sifatida belgilandi. Tadqiqot natijalari shahar transport oqimini optimallashtirish va shovqinni kamaytirish choralarini ishlab chiqish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.