OLIY O’QUV YURTIDA INTEGRATIV PEDAGOGIK TA’LIMNING KONSEPTUAL MODELI - Hamroyeva Zilola Hikmatovna,; Yuldasheva Gulmira Kamolovna, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya: Mazkur ilmiy maqolada oliy o‘quv yurtlarida integrativ pedagogik ta’limning konseptual modelini ishlab chiqish, uning nazariy-metodologik asoslarini aniqlash hamda amaliyotga joriy etish mexanizmlarini tizimli ravishda yoritish maqsad qilingan.  Bugungi  kunda  ta’lim  tizimida  kechayotgan  tub  o‘zgarishlar,  xususan, globallashuv,  raqamlashtirish  jarayonlari,  mehnat  bozori  talablarining  keskin o‘zgarishi  va  kompetensiyaviy  yondashuvning  ustuvorlik  kasb  etishi  oliy  ta’limda integratsiyalashgan,  moslashuvchan  va  innovatsion  pedagogik  modellarni  ishlab chiqishni  taqozo  etmoqda.  Shu  sababli,  maqolada  integrativ  pedagogik  ta’limning mohiyati, uning nazariy asoslari va konseptual modelini yaratish zarurati chuqur ilmiy tahlil  asosida  asoslab  beriladi.  Tadqiqotda  integratsiya  tushunchasi  faqat  fanlararo bog‘liqlik sifatida emas, balki ta’lim jarayonining barcha tarkibiy qismlarini – maqsad, mazmun,  metod,  vosita  va  natijalarni  yagona  tizimga  birlashtiruvchi  kompleks pedagogik hodisa sifatida talqin etiladi. Integrativ pedagogik ta’lim modeli shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv, faoliyatga asoslangan ta’lim, kompetensiyaviy yondashuv hamda  refleksiv  o‘qitish  tamoyillari  asosida  shakllantiriladi.  Mazkur  model talabalarning mustaqil fikrlashi, muammoli vaziyatlarda qaror qabul qilish qobiliyati, ijodiy  yondashuvi  va  kasbiy  moslashuvchanligini  rivojlantirishga  xizmat  qiladi. Maqolada  integrativ  pedagogik  modelning  tarkibiy  tuzilmasini  alohida  bloklar kesimida yoritishga harakat qilindi. Jumladan, maqsadli blokda ta’limning strategik maqsadlari va kutilayotgan natijalari aniqlanadi; mazmuniy blokda o‘quv fanlari va modullar  o‘rtasidagi  integratsiya  darajasi,  ularning  o‘zaro  bog‘liqligi  va  tizimliligi asoslab  beriladi;  texnologik  blokda  esa  innovatsion  pedagogik  texnologiyalar, interaktiv metodlar, raqamli ta’lim vositalari va baholash tizimlari keltiriladi. Natijaviy blok esa talabalarda shakllangan umumiy va kasbiy kompetensiyalar, ularning amaliy faoliyatga  tayyorlik  darajasi  hamda  shaxsiy  rivojlanish  ko‘rsatkichlari  orqali ifodalanadi.  Shuningdek,  maqolada  integrativ  pedagogik  ta’limni  joriy  etishning tashkiliy-pedagogik shart-sharoitlari ham atroflicha ko‘rib chiqiladi. Bunda o‘quv reja va dasturlarni qayta ko‘rib chiqish, fanlararo modullarni yaratish, o‘qituvchilarning integrativ  yondashuv  asosida  ishlash  kompetensiyasini  rivojlantirish,  zamonaviy axborot-kommunikatsiya  texnologiyalaridan  samarali  foydalanish,  hamda  ta’lim jarayonini  monitoring  va  diagnostika  qilish  tizimini  takomillashtirish  kabi  muhim omillar tahlil etiladi. Shu bilan birga, maqolada xorijiy tajribalar va ilg‘or pedagogik amaliyotlar  tahlili  asosida  integrativ  modelni  milliy  ta’lim  tizimiga  moslashtirish yo‘llari ham taklif etiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, integrativ pedagogik ta’lim  modeli  oliy  ta’lim  muassasalarida  ta’lim  sifatini  oshirish,  talabalar  bilimini tizimli  va  chuqur  shakllantirish,  ularning  kasbiy  kompetensiyalarini  rivojlantirish hamda zamonaviy mehnat bozori talablariga mos mutaxassislar tayyorlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Mazkur modelni amaliyotga joriy etish orqali ta’lim jarayonida nazariya  va  amaliyot  o‘rtasidagi  uzilishlar  bartaraf  etiladi,  talabalarning  o‘qishga bo‘lgan motivatsiyasi oshadi va mustaqil ta’lim olish ko‘nikmalari rivojlanadi. Xulosa qilib  aytganda,  maqolada  taklif  etilgan  integrativ  pedagogik  ta’limning  konseptual modeli oliy ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, innovatsion rivojlantirish va xalqaro standartlarga moslashtirish jarayonida muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, u pedagoglar,  tadqiqotchilar  va  ta’lim  siyosatini  ishlab  chiquvchilar  uchun  samarali metodologik asos vazifasini bajaradi.