FOTOELEKTROKOLORIMETR APPARATLARIDA TEXNIK XIZMAT VA KALIBRLASHNING O‘LCHASH ANIQLIGIGA TA’SIRI - XAMROXO‘JAYEV IBROXIMXO‘JA JALOLIDDIN O‘G‘LI, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya Klinik  laboratoriyalarda  qo‘llaniladigan  fotoelektrokolorimetr  apparatlarida texnik  xizmat  ko‘rsatish  va  kalibrlashning  optik  zichlik  va  konsentratsiya  o‘lchash aniqligiga  ta’sirini  tahlil  qilish  hamda  kalibrlash  strategiyasini  asoslash. Usullar. Kolorimetriya va spektrofotometriya nazariyasi asosida Bier–Lambert qonuni bilan  bog‘liq  matematik  model  tuzildi.  Standart  eritmalar  uchun  “ideal”  va “kalibrlanmagan”  kalibrlash  stsenariylari  ko‘rib  chiqilib,  nol  nuqtasi  va  qiyalik (sezgirlik)  xatoliklarining  optik  zichlik  hamda  hosil  bo‘lgan  konsentratsiya qiymatlariga  ta’siri  hisoblab  chiqildi.  Shuningdek,  klinik  laboratoriya  amaliyotida tavsiya  etiladigan  kundalik  sifat  nazorati  va  davriy  kalibrlash  sxemasi  uchun konseptual taqqoslash berildi. Natijalar. Modellash natijalariga ko‘ra, kalibrlashdagi 5–10% lik qiyalik xatosi va nol nuqtasining  siljishi  standart  eritmalar  konsentratsiyasi  uchun  6–12%  gacha  bo‘lgan nisbiy  xatolikka  olib  kelishi  mumkin.  Past  konsentratsiya  diapazonida  nol  xatosi, yuqori diapazonda esa  qiyalik xatosi ustuvor rol o‘ynaydi. Kunlik sifat nazorati va kamida yillik kalibrlashni joriy etish orqali amaliy xatolikni laboratoriya uchun maqbul bo‘lgan  ±5%  diapazonida  ushlab  turish  mumkinligi  asoslandi. Xulosa.  Fotoelektrokolorimetr  apparatlarida  kalibrlash  va  texnik  xizmat  ko‘rsatish faqat texnik talab emas, balki klinik natijalar ishonchliligi va laboratoriya diagnostikasi sifatini ta’minlovchi muhim omildir. Standart eritmalar bilan muntazam nazorat, servis jurnallari yuritish va ishlab chiqaruvchi tavsiyalariga asoslangan kalibrlash rejimini joriy etish kolorimetrik o‘lchashlarning aniqligini sezilarli darajada yaxshilaydi.