SUNʼIY INTELLEKT TIZIMLARIDA “BLACK BOX” MUAMMOSI VA JINOIY JARAYONDA ISBOTLASH YUKI: SHAFFOFLIK TAMOYILINING HUQUQIY TALQINI - Xailov Saidakbar Muratovich, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya. Maqolada sunʼiy intellekt tizimlarining “qora quti” (black box) muammosi  jinoiy  protsess  nazariyasi  va  isbotlash  yuki  tamoyili  kontekstida  tahlil qilinadi. Muallif avvalo black box effektining texnik mohiyatini ochib berib, uning jinoyat ishlarida isbotlash yuki, aybsizlik prezumpsiyasi va tekshirib boʻlmaslik kabi huquqiy kategoriyalarga qanday tahdid solishini koʻrsatadi. Soʻngra tushuntirib berish qobiliyatiga  ega  sunʼiy  intellekt  –  XAI  (Explainable  Artificial  Intelligence)  – konsepsiyasi va uning huquqiy ahamiyati yoritiladi. Shaffoflik tamoyilining xalqaro huquq hamda milliy qonunchilikdagi talqini qiyosiy usulda tahlil qilinib, Oʻzbekiston Respublikasi uchun amaliy tavsiyalar shakllantiriladi.