SUT KISLOTASI ORQALI BOSHQARILADIGAN EPIGENETIK BELGILAR ATSIDOZ VA ALKALOZ FONIDA EOZINOFIL GEN IFODALANISHI - Majidova Go’zal,; Solimirzayeva Gulmira, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
ANNOTATSIYA: Ushbu sharxli maqola sut kislotasi tomonidan boshqariladigan epigenetik mexanizmlar, xususan, laktilatsiya modifikatsiyasining atsidoz va alkaloz sharoitida  eozinofil  granulotsitlar  gen  ifodalanishiga  ta'sirini  tahlil  qilishga bag'ishlangan. So'nggi o'n yillikdagi tadqiqotlar sut kislotasi oddiy metabolik chiqindi mahsulot  emas,  balki  immun  hujayralari  faoliyatini  boshqaruvchi  muhum  signal molekulasi  ekanligini  ko'rsatdi.  2019-yilda  giston  oqsillarida  laktilatsiyaning  kashf etilishi  epigenetik  gen  boshqaruvi  bilan  metabolizm  o'rtasidagi  bog'liqlikni tushunishda  yangi  bosqichni  ochdi.  Eozinofillar  nafaqat  allergik  reaksiyalarning klassik effektor hujayralari, balki metabolik gomeostazni saqlashda ham ishtirok etadi. Atsidoz  sharoitida  sut  kislotasi  to'planishi  eozinofillarda  laktilatsiya  darajasini oshirib, yallig'lanishga qarshi genlarning aktivatsiyasiga olib keladi. Alkaloz holatida esa  bu  jarayonlar  boshqacha  yo'nalishda  kechadi.  Ushbu  maqolada  sut  kislotasi konsentratsiyasining  o'zgarishi,  atsidoz  va  alkalozning  eozinofil  gen  ifodalanishiga epigenetik  ta'sir  mexanizmlari,  shuningdek  ushbu  hodisalarning  klinik  ahamiyati muhokama  qilinadi.  Metabolomik  va  epigenomik  yondashuvlar  eozinofillar  bilan bog'liq  kasalliklarning  yangi  biomarkerlarini  aniqlash  imkoniyatlarini kengaytirmoqda.[1]