OG‘IR REANIMATSION HOLATLARDA ATSIDOZ VA EOZINOFIL DYSFUNKSIYASI KO‘P A’ZO SHIKASTLANISHINI IZOHLASH MODELI - Kattayev Jo‘rabek,; Normamaov Davlat, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
ANNOTATSIYA:  Ushbu  maqola  og‘ir  reanimatsion  holatlarda  kuzatiladigan metabolik  atsidoz  va  eozinofil  dysfunksiyasining  o‘zaro  bog‘liqligi  hamda  ushbu bog‘liqlik  ko‘p  a’zo  shikastlanishi  rivojlanishidagi  mexanik  roli  haqida  nazariy modelni  taqdim  etadi.  Kritik  kasalliklarda  metabolik  atsidoz  deyarli  doimiy  holda uchraydi,  ammo  uning  eozinofillar  faoliyatiga  ta’siri  yetarlicha  o‘rganilmagan. Eozinofillar  nafaqat  allergik  va  parazitar  kasalliklarda,  balki  yallig‘lanish kaskadlarini modulyatsiya qilishda ham muhim rol o‘ynaydi. Maqolada atsidozning eozinofillarning  migratsiya qobiliyati,  sitokin ishlab  chiqarish profili  va  apoptozga chidamliligiga  ta’siri  tahlil  qilinadi.  Ushbu  o‘zgarishlar  o‘z  navbatida  endotelial dysfunksiya,  mikrosirkulyatsiya  buzilishlari  va  o‘pka,  buyrak  hamda  jigar yetishmovchiligining  rivojlanishiga  olib  keladi.  Taklif  etilayotgan  model  klinik amaliyotda atsidoz  darajasini  to‘g‘irlash va  eozinofil dysfunksiyasini  erta aniqlash orqali ko‘p a’zo yetishmovchiligining oldini olish imkonini beradi. Modelning asosiy komponentlari:  zanjirsimon  biokimyoviy  reaksiyalar,  yallig‘lanish  va  immun disregulyatsiya o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirlarni o‘z ichiga oladi [1].