SURUNKALI ALKALOZ HOLATLARIDA BAZOFIL HUJAYRALAR FAOLIYATI PASAYISHI VA INFEKSIYAGA MOYILLIK EHTIMOLI - Azizov Dilmurod,; Azimov Shohijaxon, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya:  Ushbu  maqola  surunkali  alkaloz  holatlarida  bazofil  hujayralar faoliyatining  pasayishi  va  natijada  organizmning  infeksiyalarga  moyilligi  oshishi muammosiga bag‘ishlangan. Alkaloz, ya’ni qon va to‘qimalarda pH ko‘rsatkichining me’yordan yuqori bo‘lishi, klinik amaliyotda nisbatan kam o‘rganilgan patologik holat hisoblanadi. So‘nggi yillarda olib borilgan tadqiqotlar alkalozning nafaqat markaziy asab tizimi va yurak-qon tomir tizimiga, balki immun tizim hujayralariga ham jiddiy salbiy  ta’sir  ko‘rsatishi  mumkinligini  ko‘rsatmoqda.  Ayniqsa,  bazofillar  -  immun tizimning  muhim  hujayralari  bo‘lib,  ular  allergik  reaksiyalar  va  parazitar infeksiyalarga  qarshi  himoyada  asosiy  rol  o‘ynaydi.  Surunkali  alkaloz  sharoitida ushbu  hujayralarning  funksional  holati  o‘zgarishi,  ularning  degranulyatsiya qobiliyatining  pasayishi  va  sitokin  ishlab  chiqarishining  buzilishi  kuzatiladi. Bazofillarning  faoliyatining  susayishi  natijasida  organizmning  birinchi  darajali himoya to‘siqlari zaiflashadi va turli patogen mikroorganizmlarga qarshi immun javob samaradorligi  pasayadi.  Maqolada  alkalozning  bazofil  hujayralarga  ta’sir mexanizmlari,  jumladan  hujayra  ichidagi  pH  o‘zgarishlari,  signal  transduksiya yo‘llarining buzilishi va energetik metabolizmning o‘zgarishi batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek,  surunkali  alkalozga  chalingan  bemorlarda  infeksion  kasalliklar ko‘payishi va ularning og‘ir kechishi epidemologik ma’lumotlar asosida asoslanadi. Maqola yakunida alkalozli bemorlarda infeksiyalarning oldini olish va immunitetni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha klinik tavsiyalar ishlab chiqilgan [1].