ATSIDOTIK SILJISH PAYTIDA BAZOFILLARDA GISTAMIN AJRALISHI IZDAN CHIQISH MEXANIZMLARI - Inatov Axmad; Jabborov Botir (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya:  Ushbu  ilmiy  sharhda  atsidotik  siljish  (qon  pH  darajasining pasayishi)  sharoitida  bazofil  granulotsitlardan  gistamin  ajralishining  buzilish mexanizmlari  tahlil  qilinadi.  Bazofillar  allergik  va  yallig`lanish  reaksiyalarining markaziy  hujayralari  bo'lib,  ularning  gistamin  ajratishi  hujayra  pH  muvozanatiga juda sezgir. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, atsidotik muhit to'g'ridan-to'g'ri bazofillar ichidagi  signal  kaskadlariga  ta'sir  qilib,  gistamin  degranulyatsiyasining  fiziologik nazoratini buzadi. pH pasayishi bir tomondan IgE retseptorlari faolligini o'zgartirsa, ikkinchi  tomondan  TRPV1  va  boshqa  ion  kanallari  orqali  kaltsiy  signallarini modulyatsiya  qiladi.  Ayniqsa,  N-asetil  sistein  kabi  dorilarning  kislotali  sharoitda ta'siri  kuchayib,  sitotoksik  bo'lmagan  mexanizmda  gistamin  ajralishini rag'batlantiradi.  Ushbu  sharhda  atsidotik  siljishning  hujayra  ichi  signalizatsiya yo'llari,  retseptorlar  faolligi  va  sekretor  apparatga  ta'siri  mexanizmlari  batafsil yoritilgan. [1]