O‘SMA KASALLIKLARI PATOLOGIYASI VA KELIB CHIQISH SABABLARI - Yunusov Anvar, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada zamonaviy tibbiyotning eng dolzarb muammolaridan biri  — o‘sma (neoplastik) kasalliklarning patologiyasi va kelib chiqish sabablari ilmiy nuqtai nazardan keng yoritiladi. O‘sma — to‘qima hujayralarining nazoratsiz, avtonom va izchil  ko‘payishi  natijasida  shakllanadigan  patologik  o‘sib boruvchi  tuzilma  bo‘lib, organizmning  normal  regulyator  mexanizmlariga  bo‘ysunmaydi.  Maqolada o‘smalarning  umumiy  tasnifi,  xavfsiz  va  xavfli  o‘smalar  o‘rtasidagi  tafovutlar, hujayraviy va to‘qimaviy darajadagi patomorfologik o‘zgarishlar, kanserogenezning bosqichlari va molekulyar mexanizmlari batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek,  o‘smalarning  kelib  chiqishida  muhim  rol  o‘ynaydigan  kimyoviy (tamaki  tutuni,  aflatoksin,  asbest),  fizik  (ionlashtiruvchi  nurlanish,  ultrabinafsha nurlar), biologik (HPV, EBV, HBV, HCV, H. pylori) va genetik (onkogenlar, supressor genlar,  irsiy  sindromlar)  omillar  muhokama  qilinadi.  Onkogenez  nazariyalari, kanserning olti asosiy belgisi (hallmarks of cancer), shuningdek zamonaviy tashxis usullari  —  gistologik,  immunogistokimyoviy,  molekulyar-genetik  tekshiruvlar, vizualizatsiya texnologiyalari (KT, MRT, PET) hamda profilaktika tamoyillari ko‘rib chiqiladi.