VIRUSLAR VA BAKTERIYALAR O'RTASIDAGI ASOSIY FARQLAR: TUZILISHI, TARQALISHI VA DAVOLASH USULLARINING QIYOSIY TAHLILI - Abdimuratov Davlatmurod, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya   Viruslar va bakteriyalar — Yer yuzidagi eng keng tarqalgan mikroorganizmlar bo'lib,  ular  insonlarda  yuqumli  kasalliklarni  keltirib  chiqaruvchi  asosiy  patogen agentlar hisoblanadi. Garchi ikkala patogen klinik ko'rinishi bo'yicha o'xshash bo'lib tuyulsa-da,  ularning  hujayraviy  tuzilishi,  ko'payish  mexanizmlari,  organizmda tarqalish yo'llari va davolash strategiyalari tubdan farq qiladi. Ushbu narrativ sharh maqolada 2018–2024 yillar oralig'ida PubMed, Scopus va Web of Science ma'lumotlar bazalarida nashr etilgan 87 ta retsenziyalangan tadqiqot va metaanaliz tahlil qilindi. Tahlil  natijalari  shuni  ko'rsatdiki:  viruslar  20–300  nm  o'lchamdagi  nohujayraviy, majburiy hujayra ichi parazitlari bo'lib, faqat tirik xo'jayin hujayrasida ko'paya oladi; bakteriyalar esa 0,5–5nm o'lchamdagi mustaqil yashay oluvchi prokariot hujayralar bo'lib, hujayra po'sti, plazma membranasi, sitoplazma va nukleoid bilan ta'minlangan. Viruslar nuklein kislota (DNK yoki RNK) va oqsil kapsidadan iborat bo'lib, ba'zilarida lipid pardasi mavjud; bakteriyalar esa to'liq metabolik faollikka va o'z fermentlariga ega. Davolash  yondashuvlari  keskin  farq  qiladi:  bakterial infektsiyalar  antibiotiklar (penitsillin,  sefalosporin,  makrolidlar,  ftorxinolonlar)  bilan  davolanadi,  lekin antimikrob  rezistentlik  (AMR)  Jahon  Sog'liqni  saqlash  tashkiloti  tomonidan  global salomatlikka eng yirik o'nta tahdiddan biri sifatida tan olingan. Virusli infektsiyalar esa antiviral  preparatlar  (asiklovir,  oseltamivir,  remdesivir,  paksiovid)  va  profilaktik vaksinatsiya  bilan  boshqariladi.  Antibiotiklar  viruslarga  umuman  ta'sir  qilmaydi. Ushbu  maqola  viruslar  va  bakteriyalarning  farqlarini  mikrobiologik,  klinik  va terapevtik nuqtai nazardan tizimli taqqoslab, sog'liqni saqlash mutaxassislari, talabalar va tadqiqotchilar uchun zamonaviy bilim bazasini taqdim etadi.