TIJORAT BANKLARIDA KORPORATIV BOSHQARUV AMALIYOTINI TAKOMILLASHTIRISH ("DAVRBANK" XATB MISOLIDA) - Rizayeva Nasiba Unarkul Qizi, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
O'zbekiston  bank  tizimida  so'nggi  yillarda  amalga  oshirilayotgan  iqtisodiy islohotlar tijorat banklarida korporativ boshqaruv tizimini xalqaro standartlar asosida takomillashtirishni ustuvor vazifalardan biriga aylantirdi. Xususan, 2020–2025 yillarda bank  tizimini  transformatsiya  qilish,  davlat  ulushi  mavjud  banklarni  isloh  qilish, korporativ  boshqaruvning  shaffofligini  oshirish,  kuzatuv  kengashlari  faoliyatini kuchaytirish hamda xalqaro moliyaviy hisobot standartlarini joriy etishga qaratilgan chora-tadbirlar  banklar  faoliyatining  samaradorligini  sezilarli  darajada  oshirdi. Korporativ boshqaruvning zamonaviy modeli bankning strategik rivojlanishi, risklarni boshqarish,  aksiyadorlar  manfaatlarini  himoya  qilish  va  investitsion  jozibadorligini oshirishning muhim omili hisoblanadi. 2020–2025 yillarda O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan bank tizimida prudensial nazoratni kuchaytirish, korporativ boshqaruvni  takomillashtirish  va  xalqaro  bank  amaliyotiga  mos  boshqaruv mexanizmlarini  joriy  etishga  alohida  e'tibor  qaratildi.  Natijada  bank  sektorining moliyaviy ko'rsatkichlarida ijobiy o'sish kuzatildi. Markaziy bankning 2025 yilda e'lon qilingan 2024 yil yakunlari bo'yicha yillik hisobotiga ko'ra, bank tizimida pul bozori operatsiyalari hajmi 507 trln so'mni tashkil etib, 2023 yilga nisbatan 31 % ga oshgan. REPO  operatsiyalari  ulushi  esa  jami  pul bozori operatsiyalarining  54  % ini tashkil etgan.  Mazkur  ko'rsatkichlar  banklarda  likvidlikni  boshqarish,  ichki  nazorat  va korporativ qarorlar qabul qilish tizimining samaradorligi oshganini ko'rsatadi. 2024 yil yakunida bank tizimida xorijiy valyutaga bo'lgan jami talab 48,1 mlrd AQSh dollarini tashkil etgan bo'lib, uning 80,6 % i yuridik shaxslar, 19,4 % i esa jismoniy shaxslar hissasiga  to'g'ri  kelgan.  Bu  holat  tijorat  banklari  faoliyatida  valyuta  risklarini boshqarish,  aktiv  va  passivlarni  muvofiqlashtirish  hamda  kuzatuv  kengashlari tomonidan risk siyosatini samarali tashkil etish muhimligini yanada oshiradi. Shu bilan birga,  Markaziy  bankning  xalqaro  rezervlari  2024  yil  yakunida  41,2  mlrd  AQSh dollariga yetgan bo'lib, bunga oltin narxining yil davomida 27 % ga oshgani sezilarli ta'sir ko'rsatgan. Ushbu natijalar mamlakat bank tizimining moliyaviy barqarorligini ta'minlashda korporativ boshqaruv tamoyillarining amaliy ahamiyatini tasdiqlaydi.