"Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi" jurnali pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanayotgan professor -o‘qituvchlarning faoliyatini keng miqyosda yoritish va ularning ta’lim rivojiga qo‘shayotgan xissalari, ilmiy yutuqlarini o‘z saxifalarida aks ettirgan xolda respublika miqyosida va undan tashqarida keng ommani qo‘llab quvvatlash va soxani rivojlantirish maqsadiga safarbar etishdan iborat.
PROFAYLINGDAN FOYDALANISHDA SHAXSIY HAYOT DAXLSIZLIGINI TA’MINLASHNING KONSTITUTSIYAVIY KAFOLATLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada jamoat xavfsizligini ta’minlash jarayonida profayling usulidan foydalanishning konstitutsiyaviy-huquqiy asoslari hamda uning shaxsiy hayot daxlsizligi bilan bog‘liq jihatlari tahlil qilingan. Shuningdek, profaylingni qo‘llash jarayonida insonning shaxsiy hayoti, shaxsiy ma’lumotlari va boshqa konstitutsiyaviy huquqlarini himoya qilish masalalari ilmiy-nazariy hamda amaliy nuqtai nazardan o‘rganilgan.
Kalit sо‘zlar: Profayling, shaxsiy hayot daxlsizligi, konstitutsiyaviy kafolatlar, inson huquqlari, jamoat xavfsizligi, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, konstitutsiyaviy tamoyil, huquqiy mexanizm.
JAMOAT XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHDA PROFILAYLING INSTITUTINING KONSTITUTSIYAVIY CHEGARALARI VA HUQUQIY MEXANIZMLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada jamoat xavfsizligini ta’minlash jarayonida profilayling institutidan foydalanishning konstitutsiyaviy-huquqiy asoslari, uning qo‘llanish chegaralari hamda inson huquq va erkinliklarini ta’minlash bilan bog‘liq masalalar tahlil qilinган.
Kalit so‘zlar: Profilayling, jamoat xavfsizligi, konstitutsiyaviy huquqlar, inson huquqlari, huquqbuzarliklarning oldini olish, konstitutsiyaviy kafolatlar, huquqiy mexanizmlar.
OILAGA, YOSHLARGA VA AXLOQQA QARSHI JINOYATLARNING OLDINI OLISHDA PROFAYLING TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISHNING KRIMINOLOGIK JIXATLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada oilaga, yoshlarga va axloqqa qarshi jinoyatlarning oldini olish jarayonida profayling texnologiyalaridan foydalanishning kriminologik jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda ushbu turdagi jinoyatlarning kelib chiqish omillari, ularning ijtimoiy xavfliligi hamda profilaktika mexanizmlarini takomillashtirish zarurati ilmiy-nazariy jihatdan yoritilgan.
Kalit so‘zlar: Profayling, kriminologiya, oilaga qarshi jinoyatlar, yoshlarga qarshi jinoyatlar, axloqqa qarshi jinoyatlar, jinoyatchilik profilaktikasi, xavf tahlili, kriminologik prognozlash, huquqbuzarliklarning oldini olish.
12–14 YOSHLI BADMINTONCHI QIZLARDA KUCH-TEZKORLIKNI TAKOMILLASHTIRISH
Annotatsiya. Ushbu maqolada 12–14 yoshli badmintonchi qizlarda kuch- tezkorlik sifatlarini rivojlantirish va takomillashtirish masalalari yoritilgan. Badminton sporti tezkor harakatlar, yuqori darajadagi koordinatsiya, kuch va chidamlilikni talab qiladigan sport turlaridan biridir. Shu sababli sportchilarning jismoniy tayyorgarligida kuch-tezkorlik sifatlarini rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada yosh badmintonchilarning fiziologik xususiyatlari, mashg‘ulot jarayonida qo‘llaniladigan mashqlar, kuch va tezkorlikni rivojlantirish metodlari hamda ularning samaradorligi haqida ilmiy asoslangan ma’lumotlar keltirilgan. Shuningdek, badminton sportida kuch-tezkorlikni rivojlantirishga qaratilgan mashqlar tizimi, mashg‘ulot jarayonini to‘g‘ri tashkil etish hamda yosh sportchilar uchun xavfsiz yuklama me’yorlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, maxsus jismoniy mashqlarni muntazam qo‘llash yosh badmintonchilarning tezkorlik, chaqqonlik va sakrash qobiliyatlarini sezilarli darajada oshirishga yordam beradi.
Kalit so‘zlar: badminton, kuch-tezkorlik, yosh sportchilar, jismoniy tayyorgarlik, tezkorlik mashqlari, plyometrik mashqlar, chaqqonlik, sport mashg‘ulotlari.
UMON SULTONLIGI TASHQI SIYOSATINING USTUVOR YO‘NALISHLARI (1990-2026 YILLAR)
ANNOTATSIYA Ushbu maqola Ummon Sultonligining tashqi siyosati, uning o‘ziga xos xususiyatlari, hozirgi holati va kelajakdagi istiqbollarini tadqiq qilishga qaratilgan. Maqolada Ummonning tashqi siyosat tizimi, hukumat strukturasi, ma’muriy-hududiy bo‘linishi, ijtimoiy-siyosiy barqarorligi va iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, mamlakatning global siyosatdagi roli, diplomatik faoliyati va kelajakdagi islohotlar hagida fikr yuritiladi.
Kalit so‘zlar: Ummon Sultonligi, Sulton Qobus ibn Said, Sulton Haytham ibn Tariq, tashqi siyosat, davlat boshqaruvi, monarxiya, siyosiy tizim, ma'muriy islohotlar, Fors korfazi.
O’ZBEK ADABIY TILI VA UNING TARAQQIYOTI BOSQICHLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘zbek adabiy tilining shakllanish jarayoni hamda tarixiy taraqqiyot bosqichlari ilmiy asosda yoritilgan. Qadimgi turkiy davr, eski o‘zbek adabiy tili davri, jadid adabiyoti bosqichi va hozirgi zamon o‘zbek adabiy tilining rivojlanish jarayonlari tahlil qilingan. Shuningdek, adabiy tilning me’yorlashuvi va milliy madaniyat taraqqiyotidagi o‘rni ochib berilgan. Maqolada til taraqqiyotiga ta’sir ko‘rsatgan tarixiy va madaniy omillar ham ko‘rib o’tilgan.
Kalit so‘zlar: O’zbek adabiy tili, til taraqqiyot bosqichlari, qadimgi turkiy til, eski o‘zbek tili, til me’yorlari, milliy til va adabiy til, zamonaviy o'zbek tili.
СОЦИОЛИНГВИСТИЧЕСКИЕ УСЛОВИЯ ФУНКЦИОНИРОВАНИЯ РУССКОГО ЯЗЫКА И СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ К ЕГО ПРЕПОДАВАНИЮ В МНОГОЯЗЫЧНОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЕ УЗБЕКИСТАНА
Аннотация. В статье рассматриваются социолингвистические особенности функционирования русского языка в условиях многоязычного образовательного пространства Республики Узбекистан. Анализируется роль русского языка в системе высшего образования и его значение как средства межнациональной и профессиональной коммуникации. Особое внимание уделяется проблемам билингвизма и межъязыковой интерференции, возникающим в процессе обучения. Рассматриваются современные методические подходы к преподаванию русского языка в многоязычной аудитории, включая коммуникативно-деятельностный подход, использование интерактивных методов обучения и внедрение цифровых образовательных технологий. Подчёркивается необходимость формирования коммуникативной и межкультурной компетенций студентов. Сделан вывод о том, что эффективное преподавание русского языка в многоязычной среде требует комплексного подхода, учитывающего социолингвистические особенности языковой ситуации и современные образовательные тенденции.
Ключевые слова: многоязычие, русский язык, социолингвистика, билингвизм, интерференция, методика преподавания, коммуникативный подход, межкультурная коммуникация, образовательные технологии.
TOSHKENTNING IJTIMOIY HAYOTI VA FAYNBERG SHE’RIYATI
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada Toshkent shahrining ijtimoiy hayoti Aleksandr Faynberg she’riyati misolida tahlil qilinadi. Shoir asarlarida shahar muhiti, odamlar ruhiyati, kundalik hayot manzaralari va ma’naviy qadriyatlar qanday aks etgani yoritiladi. Faynberg she’riyati orqali Toshkentning tarixiy va zamonaviy ijtimoiy qiyofasi ochib beriladi.
Kalit so‘zlar: Toshkent, Aleksandr Faynberg, ijtimoiy hayot, she’riyat, shahar muhiti, ma’naviyat, inson ruhiyati, badiiy tasvir.
TIBBIYOTDA DORIVOR O‘SIMLIKLAR VA ULANING QO‘LLANILISHI
Annotatsiya: Ushbu maqolada dorivor o‘simliklarning tibbiyotda qanday ahamiyatga ega ekani, turli xil o‘simliklar orqali kasalliklarni oldini olish va dorivor preparadlar tayyorlash va ularni qanday qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Lotin tili farmatsevtikasida o‘simliklarning nomlanishi, dorivor preparadlarning lotincha atalish tizimini shakillantiradi va tibbiy terminologiyada universal asos bo‘lib xizmat qiladi.Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, tibbiyotda dorivor o‘simliklarning qo‘llanishi sun‘iy preparadlarning organizmga salbiy ta’sirini oldini oladi.
Kalit so‘zlar: lotin tili, dorivor o‘simliklar, tabbiy preparadlar, fitoterapiya, xalq tabobati.
BOSHLANG‘ICH SINF MATEMATIKA DARSLARIDA MUAMMOLI VAZIYAT YARATISH ORQALI O‘QUVCHILAR BILISH FAOLLIGINI OSHIRISH METODIKASI
Samarqand davlat pedagogika instituti magistranti Annotatsiya: Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf matematika darslarida muammoli vaziyat yaratish orqali o‘quvchilar bilish faolligini oshirish metodikasi yoritilgan. Muammoli ta’lim texnologiyalaridan foydalanish o‘quvchilarning mustaqil fikrlashi, mantiqiy tafakkuri va ijodiy yondashuvini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etishi asoslab berilgan. Shuningdek, matematika darslarida muammoli vaziyat yaratish bosqichlari hamda amaliy misollar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, muammoli vaziyatli topshiriqlardan foydalanish o‘quvchilarning darsdagi faolligini oshirish hamda bilimlarni samarali o‘zlashtirishga xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar: muammoli ta’lim, muammoli vaziyat, matematika darsi, bilish faolligi, boshlang‘ich ta’lim, o‘quv faoliyati, metodika.
Annotatsiya. Maqolada yodning inson organizmdagi ahamyati haqida, inson organizmida yod miqdorining ko’payib ketsa organizmda qanday o’zgarishlarga olib kelishi, yoki yod miqdori kamaysa qanday o’zgarishlar sodir bo’lishi, va qanday kasalliklar kelib chiqishi va organizmga yodni nimalardan olishi,haqida batafsil malumotlar keltirilgan.
Kalit so’zlar: yod, organism, oziq-ovqat
YEVROPA DAVLATLARIDA MILLIY MALAKA RAMKALARI VA ULARNING OʻZBEKISTON MODELI BILAN TAQQOSLAMA TAHLILI
Annotatsiya Ushbu ilmiy maqolada milliy malaka tizimi (MMT)ning nazariy asoslari, milliy malaka ramkalarining (MMR) tuzilishi hamda Yevropa davlatlari tajribasi tahlil qilinadi. Xususan, European Qualifications Framework (EQF) meta-ramkasi hamda Germaniya, Fransiya, Polsha, Irlandiya va Buyuk Britaniya milliy malaka ramkalari darajalari solishtiriladi. Oʻzbekiston Respublikasida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 30-sentabrdagi PQ-345-son qarori asosida milliy malaka tizimining institutsional va metodologik takomillashuvi yoritiladi. Tahlil natijalari Oʻzbekiston MMR 8 darajali tizimi Yevropa modeliga strukturaviy jihatdan mos ekanligini koʻrsatadi.
Kalit soʻzlar: milliy malaka tizimi, milliy malaka ramkasi, EQF, kompetensiya, kasbiy standart, inson kapitali.
ПСИХОЭМОЦИОНАЛЬНЫЕ РЕАКЦИИ ПАЦИЕНТОВ ПЕРЕД СТОМАТОЛОГИЧЕСКИМИ ХИРУРГИЧЕСКИМИ ВМЕШАТЕЛЬСТВАМИ
АННОТАЦИЯ В данной статье анализируется комплекс психоэмоциональных состояний пациентов, возникающих непосредственно перед хирургическим этапом стоматологического лечения. Основное внимание уделяется этиологии дентофобии, классификации уровней тревожности и их влиянию на соматические показатели организма, такие как артериальное давление и частота сердечных сокращений. В работе представлены результаты сравнительного анализа клинических данных и эффективности различных методов предоперационной подготовки. Авторы подчеркивают значимость индивидуального психологического подхода для снижения риска интраоперационных осложнений и повышения общего качества оказания специализированной медицинской помощи в амбулаторных условиях.
Ключевые слова: стоматологическая хирургия, психоэмоциональное состояние, дентофобия, предоперационный стресс, вегетативные реакции, тревожность, психологическая подготовка.
YASHIL IQTISODIYOT SHAROITIDA SANOAT SIYOSATINING AHAMIYATI
ANNOTATSIYA Maqolada yashil iqtisodiyot sharoitida sanoat siyosatining nazariy va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Global ekologik tahdidlar, resurslar tanqisligi hamda uglerod chiqindilarini qisqartirish zarurati sanoat siyosatini transformatsiya qilishni talab etmoqda. Tadqiqotda xalqaro tajriba (United Nations Environment Programme, OECD, World Bank) hamda O‘zbekiston misolida yashil sanoat rivojlanishining ustuvor yo‘nalishlari o‘rganildi. Statistik ma’lumotlar asosida tahlil diagramma va jadval ko‘rinishida berildi.
Kalit so‘zlar: yashil iqtisodiyot, sanoat siyosati, dekarbonizatsiya, barqaror o‘sish, energiya samaradorligi.
EKSPORTNI RIVOJLANTIRISHDAGI BUGUNGI MUAMMOLAR
Mazkur maqolada eksportni rivojlantirish jarayonida yuzaga kelayotgan zamonaviy muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqotda global savdo sharoitlari, logistika xarajatlari, mahsulot raqobatbardoshligi, institutsional cheklovlar va moliyaviy omillar o‘rganildi. O‘zbekiston misolida eksport tarkibi va uning diversifikatsiya darajasi baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, eksportning barqaror o‘sishi uchun yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar ulushini oshirish, logistika infratuzilmasini rivojlantirish va eksportni qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirish zarur.
Kalit so‘zlar: eksport, raqobatbardoshlik, diversifikatsiya, logistika, tashqi savdo, sanoat siyosati.
RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA MILLIY RIVOJLANISH STRATEGIYALARI
Annotatsiya Ushbu maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida milliy rivojlanish strategiyalarining nazariy asoslari va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda raqamli transformatsiyaning iqtisodiy o‘sishga ta’siri, milliy iqtisodiyotda raqamli texnologiyalarni joriy etish muammolari hamda ularni bartaraf etish strategiyalari o‘rganildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, raqamli texnologiyalarni rivojlantirish, innovatsion infratuzilmani kengaytirish va inson kapitalini rivojlantirish milliy iqtisodiy o‘sishning muhim omillaridan hisoblanadi.
Kalit so‘zlar: raqamli iqtisodiyot, raqamli transformatsiya, milliy rivojlanish strategiyasi, innovatsiya, iqtisodiy o‘sish.
X-RAY FLUORESCENCE SPECTROSCOPY IN MUSEUM PRACTICE: INVESTIGATION AND CONSERVATION OF ARTWORKS
Annotation: This article analyzes the importance of X-ray fluorescence spectroscopy (XRF) in museum practice for the study and conservation of works of art. XRF is an advanced method that allows for the non-invasive detection of pigments, metal elements, and other chemical components, and is an important tool for verifying the authenticity of works of art, planning restoration, and conservation processes. The article discusses the application of XRF technology in museum practice, the impact of pigment identification, metal content study, and conservation processes. This research will help protect works of art and allow museum conservators to make scientifically sound decisions.
Keywords: X-ray fluorescence spectroscopy (XRF), Works of art, Pigments, Metallic elements, Museum, Conservation, Non-invasive analysis, Restoration
MEXANIKA BO‘LIMIDA ODDIY LABORATORIYA TAJRIBALARINI TAKOMILLASHTIRISH
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada fizika fanining mexanika bo‘limida laboratoriya mashg‘ulotlarini samarali tashkil etish hamda oddiy laboratoriya tajribalarini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda amaldagi laboratoriya tajribalarining kamchiliklari tahlil qilinib, ularni soddalashtirish, arzon va xavfsiz vositalar asosida tashkil etish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Oddiy laboratoriya tajribalaridan foydalanish orqali o‘quvchilarning nazariy bilimlarini amaliyot bilan bog‘lash, mustaqil fikrlash va tadqiqot ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniyatlari asoslab berilgan. Shuningdek, real tajribalarni raqamli texnologiyalar bilan uyg‘unlashtirish orqali mexanika bo‘limini o‘qitish samaradorligini oshirish yo‘llari tavsiya etilgan.
Kalit so‘zlar: mexanika, laboratoriya tajribalari, fizika ta’limi, oddiy qurilmalar, amaliy mashg‘ulotlar, o‘qitish samaradorligi
TASVIRIY SAN’ATDA HAJM, FAZO VA MATERIALLIK TUSHUNCHALARI (RANGTASVIR , QALAMTASVIR)
Annotatsiya: Hajmdor har qanday buyum nafaqat yorug‘-soyada, balki atrofidagi turli ranglar ta’sirida ham o‘z rangini o‘zgartirishi tabiiy. Yorug‘lik, yarimsoya, shaxsiy soya, reflekslar, bularning barchasi turli ranglar tusiga ega. Har bir buyumning yoritilgan qismi ma’lum nurlarni o‘ziga qabul qiladi va ma’lum bir o‘zgacha tusni hosil qiladi. Biz ko‘rib turgan jismlar va joylar fazoviy muhitda (manzarada) perspektiva qonun- qoidalariga amal qilmay tasvirlanadegan bo‘lsa, xavo perspektivasidagi rangli va tusli tasvir elementlari fazoni mukammal ko‘rsatib berishga ojizlik qiladi.
Kalit so‘zlr: blik- shu’la, refleks, silindr, konus, prizma, kub, shar, surat tekisligi, materiallilik, hajm, fazo fon (zamin).
UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA INKLUZIV TA’LIMNI TASHKIL ETISHDA O‘QITUVCHINING PEDAGOGIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH MASALALARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada umumta’lim maktablarida inkluziv ta’limni samarali tashkil etishda o‘qituvchining pedagogik kompetensiyasini rivojlantirish masalalari yoritilgan ya'ni inklyuziv ta’lim sharoitida pedagogning kasbiy tayyorgarligi, metodik mahorati, psixologik bilimlari hamda individual yondashuvni amalga oshirish qobiliyati muhim omil sifatida tahlil qilingan. Shuningdek, o‘qituvchining kasbiy rivojlanish yo‘nalishlari va zamonaviy ta’lim talablariga mos kompetensiyalarni shakllantirish mexanizmlari ochib berilgan.
Kalit so‘zlar: inklyuziv ta’lim, pedagogik kompetensiya, individual yondashuv, kasbiy rivojlanish, maxsus ehtiyojli o‘quvchilar, ta’lim sifati.
2-SINF ONA TILI DARSLARIDA MULTIMEDIYALI VOSITALARDAN FOYDALANISH. BOLA NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA MULTIMEDIYALI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Annotatsiya: Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining nutqini rivojlantirish jarayonida multimediya texnologiyalaridan foydalanishning pedagogik ahamiyati yoritiladi. Xususan, 2-sinf ona tili darsligi materiallari asosida multimediya vositalarini qo‘llash orqali o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini rivojlantirish usullari tahlil qilinadi. Dars jarayonida audio, video, animatsiya va interaktiv taqdimotlardan foydalanish o‘quvchilarning nutqiy faoliyatini faollashtirishi, so‘z boyligini oshirishi hamda fikrni izchil ifodalash ko‘nikmalarini shakllantirishi misollar orqali asoslab beriladi.
Kalit so‘zlar: multimediya texnologiyalari, boshlang‘ich ta’lim, nutq rivoji, ona tili darslari, o‘quvchilarning nutqiy kompetensiyasi, pedagogik texnologiyalar.
ПРОБЛЕМА НАЦИОНАЛЬНОЙ ИДЕНТИЧНОСТИ В МАЛОЙ ПРОЗЕ УЗБЕКСКИХ АВТОРОВ КОНЦА XX – НАЧАЛА XXI ВЕКА
Аннотация. В статье рассматриваются вопросы формирования и трансформации национальной идентичности в узбекской малой прозе на рубеже веков. Анализируется переход от идеологизированного «советского человека» к поиску исконных национальных корней. На примере произведений Эркина Азама, Хайриддина Султанова и Назара Эшонкула исследуются художественные приемы изображения национального характера, исторической памяти и духовных ценностей в условиях глобализации.
Ключевые слова: национальная идентичность, малая проза, узбекская литература, историческая память, самосознание, художественный герой, постколониальный дискурс.
EFFECTIVE METHODS OF TEACHING FOREIGN LANGUAGES TO SLOW-LEARNING UZBEK-SPEAKING LEARNERS AND THE ROLE OF RELIGION, GENDER, AND CULTURE
Abstract. Are you, as a foreign language teacher, experiencing challenges in teaching foreign languages to school students? Does working with slow learners in your classroom particularly concern you? Do issues such as low learning achievement, lack of motivation, and the influence of cultural and social factors affect your teaching process? If these questions sound familiar, then this academic article is written especially for you. Building on these practical concerns, the present study examines effective methods of teaching foreign languages to low-achieving Turkic-speaking learners through an interdisciplinary framework combining philology and pedagogics. The article analyzes common linguistic difficulties faced by Turkic-speaking students, including phonological, lexical, and grammatical interference, which often impede successful foreign language acquisition, particularly among slow learners in school environments. From a pedagogical perspective, the study highlights the importance of differentiated instruction, scaffolded learning activities, and learner-centered approaches aimed at increasing motivation and academic engagement. Special attention is given to the role of religion, gender, and culture as key socio-cultural factors influencing learners’ attitudes toward foreign language education. Respect for religious values, the application of gender-sensitive teaching strategies, and the integration of culturally relevant materials are discussed as effective means of reducing affective barriers such as anxiety and low self-confidence.
ДИАЛОГ С ЧИТАТЕЛЕМ И ПЕРЕСЕЧЕНИЯ С ВОСТОЧНОЙ ФИЛОСОФИЕЙ В ТВОРЧЕСТВЕ В. В. НАБОКОВА
Аннотация: в статье рассматривается художественный текст как форма диалога между автором и читателем. Анализируется специфика диалогической организации прозы В. В. Набокова, а также выявляются философско-эстетические пересечения с категориями индуистской мысли (майя, атман, авидья, мокша) и принципом суггестивности (дхвани). Особое внимание уделяется романам «Приглашение на казнь», «Лолита» и «Подвиг». Делается вывод о том, что обращение к восточным концептам носит не доктринальный, а поэтико-онтологический характер и усиливает диалогическую модель взаимодействия «автор – текст – читатель».
Ключевые слова: диалог, художественная коммуникация, Набоков, индуистская философия, майя, мокша, дхвани, поэтика намека.
FOOD SECURITY AND SUSTAINABLE AGRICULTURE
Annotation Food security is a critical issue that affects global changes in various ways. Food security refers to the condition in which all people, at all times, have physical, social, and economic access to sufficient, safe, and nutritious food that meets their dietary needs and food preferences for an active and healthy life.
IS IT BETTER TO STUDY ABROAD OR IN ONE’S HOME COUNTRY?
Introduction In the context of accelerating globalization and expanding educational mobility, the debate over whether it is more beneficial to study abroad or in one’s home country has become increasingly significant. Higher education today is not merely a means of acquiring knowledge but also a pathway to professional development and global integration. While studying abroad is often associated with intercultural exposure and enhanced career prospects, pursuing education domestically provides financial stability and social continuity. This essay critically examines both perspectives by analyzing their academic, economic, and social implications before arguing that the preferable choice ultimately depends on individual priorities and circumstances. In an era characterized by globalization and increased academic mobility, the question of whether it is better to study abroad or in one’s home country has become highly relevant. While studying abroad offers exposure to new cultures and academic systems, remaining in one’s home country provides stability and affordability. Both options present distinct advantages and challenges, and the optimal choice depends largely on individual goals and circumstances. One of the most compelling arguments in favor of studying abroad is the opportunity for intercultural development. Immersion in a foreign environment enhances linguistic proficiency, adaptability, and global awareness. According to UNESCO (2021), international student mobility promotes intercultural dialogue and fosters mutual understanding among nations. Students who study abroad often develop independence, resilience, and cross-cultural communication skills—competencies that are increasingly valued in the global labor market.
XORIJIY DAVLATLAR TAJRIBASIDA OMMAVIY TARTIBSIZLIKLARNI BOSHQARISH TAKTIKASI
Annotatsiya Mazkur maqolada xorijiy davlatlar tajribasida ommaviy tartibsizliklarni boshqarish va bartaraf etishning taktik usullari tahlil qilinadi. Zamonaviy jamiyatda ommaviy tartibsizliklar jamoat xavfsizligiga jiddiy tahdid soluvchi ijtimoiy hodisalardan biri hisoblanadi. Tadqiqot davomida rivojlangan davlatlarning huquqni muhofaza qiluvchi organlari tomonidan qo‘llanilayotgan operativ-taktik yondashuvlar, olomonni boshqarish usullari hamda huquqiy mexanizmlar o‘rganildi. Shuningdek, ommaviy tartibsizliklarni oldini olish va ularni bartaraf etishda qo‘llaniladigan zamonaviy texnologiyalar, kommunikatsiya strategiyalari va profilaktik chora- tadbirlar tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ommaviy tartibsizliklarni samarali boshqarish uchun tezkor boshqaruv tizimi, kuch ishlatishning mutanosibligi, muzokara mexanizmlari hamda zamonaviy texnologiyalardan foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi.
Kalit so‘zlar: ommaviy tartibsizliklar, jamoat xavfsizligi, olomonni boshqarish, taktika, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, xavfsizlik strategiyasi.
ZAMONAVIY JANGLARDA UCHUVCHISIZ UCHISH APPARATLARINI QOʻLLASHNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada zamonaviy harbiy mojarolar va jangovar operatsiyalarda uchuvchisiz uchish apparatlari (UUA)dan foydalanishning taktik, texnik hamda operativ xususiyatlari tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda harbiy texnologiyalarning jadal rivojlanishi natijasida uchuvchisiz tizimlar zamonaviy qurolli kuchlar faoliyatining muhim elementiga aylandi. Maqolada UUAlarning razvedka olib borish, nishonlarni aniqlash, zarba berish hamda jang maydonida axborot ustunligini ta’minlashdagi roli yoritiladi. Shuningdek, dron texnologiyalarining maxsus vazifalarni bajaruvchi qo‘shinlar taktik faoliyatiga ta’siri ham ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, uchuvchisiz apparatlar zamonaviy janglarning samaradorligini oshiruvchi muhim omil hisoblanadi.
Kalit so‘zlar: uchuvchisiz uchish apparati, dron, harbiy texnologiya, razvedka, zamonaviy jang, taktika, axborot ustunligi.
OMMAVIY TARTIBSIZLIKLARNI BARTARAF ETISHDA (ROSSIYA, TURKIYA VA QOZOG‘ISTON) TAKTIK USULLAR: HUQUQIY ASOS VA AMALIY YONDASHUVLAR
ANNOTATSIYA Mazkur maqolada ommaviy tartibsizliklarni bartaraf etish jarayonida qoʻllaniladigan taktik usullar Rossiya, Turkiya va Qozogʻiston tajribasi asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida jamoat tartibini saqlash bo‘yicha huquqni muhofaza qiluvchi organlarning faoliyati, ommaviy tartibsizliklarni oldini olish hamda ularni bartaraf etishda qoʻllaniladigan operativ-taktik yondashuvlar o‘rganildi. Shuningdek, mazkur davlatlarda amal qilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar asosida huquq-tartibot organlarining vakolatlari, maxsus vositalardan foydalanish tartibi hamda olomonni boshqarishning zamonaviy usullari tahlil qilindi.
Kalit soʻzlar: ommaviy tartibsizliklar, jamoat xavfsizligi, taktika, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, olomonni boshqarish, maxsus vositalar, jamoat tartibi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA NUTQ NUQSONLARINING KELIB CHIQISH SABABLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH YO‘LLARI
Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda nutq nuqsonlarining kelib chiqish sabablari hamda ularni bartaraf etishning samarali usullari tahlil qilinadi. Nutq buzilishlarining biologik, psixologik va ijtimoiy omillari ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Shuningdek, erta tashxis qo‘yish, logopedik mashg‘ulotlar, ota-ona va pedagog hamkorligi orqali nutq nuqsonlarini kamaytirish va oldini olish yo‘llari yoritiladi. Tadqiqotda bolalarning nutq rivojlanish jarayoni, artikulyatsion apparat faoliyati hamda nutqiy muhitning ahamiyati keng ko‘rib chiqiladi. Mazkur ish maktabgacha ta’lim tashkilotlari pedagoglari, logopedlar va ota-onalar uchun amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
Kalit so‘zlar: maktabgacha yosh, nutq nuqsonlari, dislaliya, dizartriya, logopedik mashg‘ulotlar, nutq rivojlanishi, artikulyatsiya, erta tashxis, pedagogik yordam, psixologik omillar.