"Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi" jurnali pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanayotgan professor -o‘qituvchlarning faoliyatini keng miqyosda yoritish va ularning ta’lim rivojiga qo‘shayotgan xissalari, ilmiy yutuqlarini o‘z saxifalarida aks ettirgan xolda respublika miqyosida va undan tashqarida keng ommani qo‘llab quvvatlash va soxani rivojlantirish maqsadiga safarbar etishdan iborat.
RAQAMLI DAVRDA MAKTAB O‘QUVCHILARI TAFAKKURI O‘ZGARISHINING PSIXOLOGIK OMILLARI
Annotatsiya Mazkur maqolada raqamli davr sharoitida maktab o‘quvchilari tafakkurining o‘zgarishiga ta’sir etuvchi psixologik omillar tahlil qilingan. Yuzaki tafakkurning shakllanishi, kognitiv yuklamaning ortishi, diqqat va xotira jarayonlarining susayishi, motivatsion inqiroz hamda emotsional-ijtimoiy intellektdagi o‘zgarishlar nazariy jihatdan yoritilgan. Shuningdek, raqamli muhitning o‘quvchi shaxsiy rivojlanishiga ta’siri, shaxslararo munosabatlar va ta’lim jarayonidagi moslashuv muammolari ilmiy asosda tahlil qilingan. Maqolada maktab psixologi faoliyatining ahamiyati, psixoprofilaktik va psixokorreksion yondashuvlar hamda raqamli gigiyena ko‘nikmalarini shakllantirish zaruriyati ta’kidlanadi.
Kalit so‘zlar: Raqamli davr, klip tafakkuri, yuzaki tafakkur, kognitiv jarayonlar, diqqat, xotira, motivatsiya, emotsional intellekt, raqamli autizm, kognitiv yuklama, o‘quvchi psixologiyasi, maktab psixologi, raqamli muhit, ijtimoiy tarmoqlar, ta’lim psixologiyasi.
BUYUK ALLOMALAR MEROSIDA DINIY-MA’RIFIY QARASHLAR
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada Markaziy Osiyo va islom sivilizatsiyasi tarixida yetishib chiqqan buyuk allomalar — Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Abu Nasr Forobiy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino va Mahmud az-Zamaxshariylarning diniy-ma’rifiy qarashlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda ularning ilm-fan, din, axloq va ma’naviyat haqidagi g‘oyalari, inson kamoloti va jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni yoritiladi. Maqolada diniy va dunyoviy bilimlar uyg‘unligi hamda allomalar merosining bugungi yoshlar tarbiyasidagi ahamiyati asoslab beriladi.
Kalit so‘zlar: allomalar, ma’rifat, islom sivilizatsiyasi, hadis, falsafa, axloq, ilm- fan, komil inson, Sharq Uyg‘onish davri.
BADIIY ADABIYOTNING TARBIYAVIY AHAMIYATI
Annotatsiya Mazkur maqolada badiiy adabiyotning inson tarbiyasidagi o‘rni, yosh avlod ma’naviyati va axloqiy fazilatlarini shakllantirishdagi ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Badiiy asarlarning shaxs kamolotiga ta’siri, milliy va umuminsoniy qadriyatlarni singdirishdagi roli, kitobxonlik madaniyatini rivojlantirishdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, badiiy adabiyot vositasida vatanparvarlik, insonparvarlik, mehnatsevarlik va ma’naviy barkamollik kabi fazilatlarni shakllantirish masalalari ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar: badiiy adabiyot, tarbiya, ma’naviyat, kitobxonlik, yoshlar tarbiyasi, axloqiy qadriyatlar, badiiy asar, komil inson.
O‘ZBEKISTON TEMIR YO‘LLARI: BUGUNGI ISLOHOTLAR VA ERTANGI TARAQQIYOT YO‘LI
ANNOTATSIYA Mazkur maqolada O‘zbekiston temir yo‘llari tizimida amalga oshirilayotgan zamonaviy islohotlar, infratuzilma modernizatsiyasi, elektrlashtirish ishlari, yuqori tezlikdagi poyezdlar faoliyati hamda xalqaro transport koridorlarini rivojlantirish masalalari tahlil qilinadi. Shuningdek, temir yo‘l tizimining mamlakat iqtisodiyoti, logistika va turizm rivojidagi o‘rni yoritiladi. Kelajakda sun’iy intellekt, raqamlashtirish va “aqlli vokzal” texnologiyalarini joriy qilish istiqbollari haqida fikr yuritiladi.
KALIT SO‘ZLAR : Temir yo‘l, transport tizimi, modernizatsiya, elektrlashtirish, logistika, Afrosiyob, tranzit, xalqaro koridor, raqamlashtirish, yashil iqtisodiyot.
TARIX FANINI O‘QITISHDA ZAMONAVIY AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH
Annotatsiya Ushbu maqolada tarix fanini o‘qitish jarayonida zamonaviy axborot- kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning ahamiyati, afzalliklari va samaradorligi yoritilgan. Shuningdek, tarix ta’limida multimedia vositalari, elektron darsliklar, internet resurslari, virtual ekskursiyalar va interaktiv metodlardan foydalanishning o‘quvchilar bilimini oshirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Zamonaviy texnologiyalar tarix fanini o‘qitishda ta’lim sifatini oshirish, o‘quvchilarning mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda tarixiy bilimlarni chuqur o‘zlashtirishga xizmat qilishi asoslab berilgan.
Kalit so‘zlar: tarix ta’limi, axborot texnologiyalari, raqamli ta’lim, elektron darslik, multimedia, virtual ekskursiya, innovatsion pedagogika.
ONLINE LEARNING AND ENGLISH LANGUAGE DEVELOPMENT
Abstract The integration of digital technologies into education has transformed the process of language learning. Online learning has become one of the most effective approaches to English language development by providing learners with flexible access to educational resources, communication opportunities, and interactive learning environments. This article examines the role of online learning in developing English language skills, including listening, speaking, reading, and writing. Furthermore, it discusses the advantages and challenges of online education and explores modern digital tools that facilitate language acquisition. The study concludes that online learning significantly contributes to English language development when supported by effective teaching strategies and learner motivation.
Keywords: online learning, English language development, digital education, e- learning, language acquisition, educational technology.
RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA KICHIK VA O'RTA BIZNESNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO'LLARI
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik va o'rta biznesni boshqarish samaradorligini oshirishning zamonaviy usullari va mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda raqamli texnologiyalarning menejment jarayonlariga ta'siri, axborot tizimlari yordamida boshqaruv qarorlarini qabul qilishning samarali modellari, shuningdek, raqobatbardoshlikni oshirishda innovatsion yondashuvlarning roli ko'rib chiqiladi. Maqolada kichik va o'rta biznes korxonalarida raqamli transformatsiya jarayonlarini joriy etishning amaliy natijalari ilmiy jihatdan asoslab beriladi.
Kalit so'zlar: raqamli iqtisodiyot, kichik va o'rta biznes, menejment, boshqaruv samaradorligi, raqamli transformatsiya, innovatsion menejment, raqobatbardoshlik, axborot tizimlari, strategik boshqaruv, biznes jarayonlari.
ПОЛУЧЕНИЕ ЭКОЛОГИЧЕСКОГО БИОПЛАСТИЧЕСКОГО МАТЕРИАЛА С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ОТХОДОВ ЯИЧНОЙ СКОРЛУПЫ И ОЦЕНКА ЕГО ФИЗИКО-ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СВОЙСТВ
Аннотация. В данной работе рассматривается получение экологического биопластического материала с использованием отходов яичной скорлупы. Яичная скорлупа применялась как природный минеральный наполнитель, способствующий улучшению структуры, прочности и технологических свойств биоматериала. В ходе исследования оценивались внешний вид, плотность, гибкость, прочность и возможность практического применения полученного материала. Результаты показывают, что отходы яичной скорлупы могут быть использованы как доступное и экологически безопасное сырьё для создания биопластических материалов.
Ключевые слова: биопластик, яичная скорлупа, экологический материал, отходы, физико-технологические свойства, природный наполнитель.
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ТЕХНОЛОГИИ ПОЛУЧЕНИЯ БИОКОМПОЗИТНОГО МАТЕРИАЛА С БИОКОЖАННЫМИ СВОЙСТВАМИ ИЗ ОТХОДОВ ФРУКТОВОЙ КОЖУРЫ И ОЦЕНКА ВОЗМОЖНОСТЕЙ ЕГО ПРАКТИЧЕСКОГО ПРИМЕНЕНИЯ
Аннотация. В статье рассмотрено совершенствование технологии получения биокомпозитного материала со свойствами биокожи из отходов кожуры фруктов. Образцы были приготовлены на основе природных биополимеров, пластификатора и порошка фруктовой кожуры, после чего оценивались их гибкость, плотность, структура поверхности и возможности практического применения. Результаты показали, что такие отходы можно использовать для получения экологически безопасного и полезного материала.
Ключевые слова: фруктовая кожура, биокожа, биокомпозит, экологический материал, переработка отходов, гибкость, практическое применение.
ИССЛЕДОВАНИЕ НАГРУЖЕННОГО СОСТОЯНИЯ КОЛЕСНЫХ ПАР ЛОКОМОТИВОВ ПРИ РАЗЛИЧНЫХ РЕЖИМАХ ЭКСПЛУАТАЦИИ
Аннотация: В статье приведены основные факторы, влияющие на нагруженное состояние колесных пар локомотивов. Установлено, что кроме рабочей нагрузки на колесные пары действуют различные динамические усилия в вертикальной и горизонтальной плоскостях. Одним из главных причин, вызывающих динамические нагрузки, влияющие на колесные пары, являются неровности рельсовых путей. При движении по этим неровностям возникают инерционные и ударные нагрузки между колесом и рельсом. Проведено моделирование и определение максимальных значений напряжений в колесных парах локомотива и предложены рекомендации по использованию метода конечных элементов при решении подобных задач.
Ключевые слова: колесная пара локомотива, моделирование узлов локомотивов, анализ нагруженного состояния, метод конечных элементов.
IOT TIZIMLARINING HAYOTIMIZDAGI AHAMIYATI: TAHDIDLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH STRATEGIYALARI
Annotatsiya Internet of Things (IoT) texnologiyalari raqamli transformatsiyaning ajralmas qismiga aylanib, sanoat, sog‘liqni saqlash, transport, qishloq xo‘jaligi va aqlli shaharlar kabi ko‘plab sohalarda keng qo‘llanilmoqda. Biroq IoT qurilmalarining soni ortib borishi bilan ularning xavfsizligi bilan bog‘liq muammolar ham kuchaymoqda. Mazkur maqolada IoT muhitida uchraydigan asosiy kiberxavfsizlik tahdidlari, jumladan DDoS hujumlari, botnetlar, zararli dasturlar, ma’lumotlarni tutib qolish hujumlari hamda autentifikatsiya zaifliklari tahlil qilingan. Shuningdek, ushbu tahdidlarni kamaytirish va oldini olish bo‘yicha samarali strategiyalar ko‘rib chiqilgan.
Kalit so‘zlar: IoT, kiberxavfsizlik, botnet, DDoS, autentifikatsiya, shifrlash, tarmoq xavfsizligi, kiberhujum.
BUXGALTERIYA HISOBINING DASTURIY TA'MINLANISHI
ANNOTATSIYA Zamonaviy buxgalteriya hisobida dasturiy ta'minotning ahamiyati tobora ortib bormoqda. U hisob jarayonlarini avtomatlashtirish, ma'lumotlar aniqligini oshirish va samaradorlikni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. Ushbu maqola buxgalteriya hisobining dasturiy ta'minlanishining nazariy va amaliy jihatlarini tahlil qiladi. Shuningdek, u O'zbekistonda buxgalteriya dasturlaridan foydalanish tendensiyalari va ularni takomillashtirish yo'nalishlarini ko'rib chiqadi. Maqola soha mutaxassislari va tadqiqotchilar uchun qimmatli ma'lumotlarni taqdim etadi.
Kalit so'zlar: buxgalteriya hisobi, dasturiy ta'minot, avtomatlashtirish, moliyaviy hisobot, raqamlashtirish, ERP tizimlari, hisob tizimlari.
ФОРМИРОВАНИЕ НАВЫКОВ ВЗАИМОДЕЙСТВИЯ С ИИ НА ЗАНЯТИЯХ ПО РУССКОМУ ЯЗЫКУ Торежанова Р
Аннотация. В статье рассматриваются возможности использования генеративного искусственного интеллекта в обучении русскому языку как иностранному. Анализируется его роль в развитии коммуникативной компетенции, языковых навыков и цифровой грамотности иностранных студентов. Особое внимание уделяется формированию навыков эффективного взаимодействия обучающихся с интеллектуальными системами.
Ключевые слова: Генеративный искусственный интеллект, ChatGPT, русский язык, цифровая грамотность, коммуникативная компетенция, студенты.
A COMPARATIVE STUDY OF THE CATEGORY OF VERB IN ENGLISH AND UZBEK LANGUAGES
This thesis presents a comparative analysis of the category of the verb in the English and Uzbek languages. The study examines the expression of grammatical meanings in both languages, accounting for their typological distinctions. English verbs are primarily characterized by analytical structures, whereas Uzbek verbs rely on agglutinative forms. The research is grounded in the theoretical frameworks of Otto Jespersen and V.V. Vinogradov, whose approaches to verbal categories provide a solid foundation for this comparison. The thesis identifies both universal (shared) and language-specific features of the verbal systems in English and Uzbek.
Keywords: verb category, grammatical meaning, typological differences, analytic verb system, agglutinative verb system, comparative analysis
ГЕЙМИФИКАЦИЯ КАК СРЕДСТВО ПОВЫШЕНИЯ МОТИВАЦИИ УЧАЩИХСЯ РУССКОГО ЯЗЫКА КАК ИНОСТРАННЫЙ
Аннотация В настоящей статье рассматривается феномен геймификации как одного из наиболее перспективных методических инструментов в преподавании русского языка как иностранного (РКИ). Опираясь на труды исследователей в этой сфере — S. Deterding, K. Werbach, K. Kapp, E. Deci, R. Ryan, а также Е. Б. Быстрай, И. А. Скоробренко, Н. Нишанбаевой и других, — автор анализирует теоретические основания применения игровых механик в образовательном процессе, их влияние на внутреннюю мотивацию обучающихся и вовлечённость в учебную деятельность. Особое внимание уделяется специфике работы с детьми и подростками, изучающими русский язык как иностранный: именно для этой возрастной группы геймификация обнаруживает наибольший дидактический потенциал. Отдельный раздел посвящён авторскому педагогическому опыту: использованию технологий искусственного интеллекта для создания обучающих мультфильмов по РКИ на YouTube-канале «Улыбка Kids». Результаты педагогического наблюдения свидетельствуют о том, что игровые форматы способствуют формированию устойчивого интереса к русскому языку, повышению качества усвоения грамматических конструкций и активизации коммуникативной деятельности учащихся. В заключение формулируются выводы о перспективах геймификации в методике РКИ.
Ключевые слова: геймификация, русский язык как иностранный (РКИ), мотивация, игровые механики, теория самоопределения, обучение детей, искусственный интеллект, мультфильм, уровень А1–А2, вовлечённость.
STUDYING STUDENTS’ ABILITY TO UNDERSTAND SPEECH WITH DIFFERENT SPEEDS, ACCENTS, AND DIALECTS AND FINDING WAYS TO IMPROVE IT
Annotation This article examines students’ ability to understand spoken English presented at different speeds, accents, and dialects. Listening comprehension is considered one of the most challenging language skills, especially for learners who have limited exposure to authentic speech. The study analyzes common difficulties faced by students in listening activities and identifies factors that influence their comprehension, such as speech rate, pronunciation, and unfamiliar vocabulary. Furthermore, the article discusses practical teaching strategies that can help improve listening skills, including the use of multimedia resources, repeated listening practice, and exposure to various accents. The findings highlight the importance of systematic instruction and supportive classroom environments in developing students’ confidence and listening competence.
Key Words: Listening comprehension; speech speed; accents and dialects; listening strategies; authentic materials; EFL learners; communication skills.
SUNʼIY INTELLEKT TIZIMLARIDA “BLACK BOX” MUAMMOSI VA JINOIY JARAYONDA ISBOTLASH YUKI: SHAFFOFLIK TAMOYILINING HUQUQIY TALQINI
Annotatsiya. Maqolada sunʼiy intellekt tizimlarining “qora quti” (black box) muammosi jinoiy protsess nazariyasi va isbotlash yuki tamoyili kontekstida tahlil qilinadi. Muallif avvalo black box effektining texnik mohiyatini ochib berib, uning jinoyat ishlarida isbotlash yuki, aybsizlik prezumpsiyasi va tekshirib boʻlmaslik kabi huquqiy kategoriyalarga qanday tahdid solishini koʻrsatadi. Soʻngra tushuntirib berish qobiliyatiga ega sunʼiy intellekt – XAI (Explainable Artificial Intelligence) – konsepsiyasi va uning huquqiy ahamiyati yoritiladi. Shaffoflik tamoyilining xalqaro huquq hamda milliy qonunchilikdagi talqini qiyosiy usulda tahlil qilinib, Oʻzbekiston Respublikasi uchun amaliy tavsiyalar shakllantiriladi.
Kalit soʻzlar: black box, sunʼiy intellekt, isbotlash yuki, aybsizlik prezumpsiyasi, shaffoflik tamoyili, XAI, jinoiy protsess, tushuntirib berish huquqi, algoritmik qaror.
SUNʼIY INTELLEKTNI HUQUQIY SHAXS SIFATIDA TAN OLISH: KORPORATIV JAVOBGARLIK MODELIDAN OʻRGANISH IMKONIYATLARI
Annotatsiya. Maqolada sunʼiy intellekt (SI) tizimlariga huquqiy shaxs maqomi berish imkoniyati korporativ javobgarlik modeli bilan qiyosiy tahlil asosida koʻrib chiqiladi. Muallif avvalo huquqiy shaxs tushunchasining falsafiy-huquqiy asoslarini yoritib, yuridik shaxs institutining tarixiy shakllanishini tahlil qiladi. Soʻngra “elektron shaxs” (electronic personhood) konsepsiyasining mazmuni, Yevropa Parlamenti muhokamasi va unga qaratilgan asosiy eʻtirozlar koʻrib chiqiladi. Korporativ javobgarlik modelining SI uchun qoʻllaniladigan va qoʻllaniladigan jihatlari aniqlashtiriladi. Xulosa sifatida SI uchun toʻliq subyektlik emas, balki cheklangan funksional maqom modelini joriy etish taklif etiladi.
Kalit soʻzlar: huquqiy shaxs, sunʼiy intellekt, elektron shaxs, korporativ javobgarlik, yuridik shaxs, funksional maqom, masʼul ijro, cheklangan subyektlik.
YOSH AVLOD TARBIYASIDA PAREMIOLOGIK BIRLIKLARNI O‘QITISHNING AHAMIYATI
Annotatsiya. Mazkur maqolada yosh avlod tarbiyasida paremiologik birliklar – maqol va matallarning pedagogik, ma’naviy hamda tarbiyaviy ahamiyati ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Paremiologik birliklarning o‘quvchilarda axloqiy sifatlar, tafakkur va nutq madaniyatini shakllantirishdagi roli ochib beriladi. Shuningdek, ularni o‘qitishning metodik jihatlari yoritiladi.
Kalit so‘zlar. paremiologiya, maqol, matal, tarbiya, tafakkur, nutq madaniyati, milliy qadriyat.
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA YOSHLARNING JISMONIY FAOLLIGI
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada raqamli texnologiyalar rivojlanayotgan hozirgi davrda yoshlarning jismoniy faolligi bilan bog‘liq muammolar va ularning yechimlari tahlil qilingan. Bugungi kunda internet, smartfon, kompyuter va ijtimoiy tarmoqlarning keng tarqalishi yoshlarning hayot tarziga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Ayniqsa, yoshlarning ko‘p vaqtini virtual muhitda o‘tkazishi natijasida jismoniy harakatlarning kamayishi, kamharakatlilik, noto‘g‘ri kun tartibi hamda salomatlik bilan bog‘liq muammolar yuzaga kelmoqda. Maqolada jismoniy faollikning inson organizmi, ayniqsa yoshlar salomatligi uchun ahamiyati yoritilib, sport va muntazam jismoniy mashqlarning foydali jihatlari ilmiy asosda bayon etilgan.Shuningdek, zamonaviy texnologiyalarning salbiy tomonlari bilan bir qatorda, ularning jismoniy tarbiya va sport sohasidagi ijobiy imkoniyatlari ham ko‘rib chiqilgan. Jumladan, fitness dasturlari, mobil ilovalar, aqlli soatlar va onlayn sport platformalari yordamida yoshlarning jismoniy faolligini nazorat qilish hamda sog‘lom turmush tarzini shakllantirish imkoniyatlari tahlil etilgan. Maqolada yoshlarni sportga keng jalb qilish, ularning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish va sog‘lom avlodni tarbiyalash bo‘yicha taklif hamda tavsiyalar berilgan.
Kalit so‘zlar: raqamli texnologiyalar, jismoniy faollik, yoshlar, sog‘lom turmush tarzi, sport, kamharakatlilik, internet, axborot texnologiyalari, salomatlik, fitness.
JISMONIY FAOLLIKNING STRESS VA DEPRESSIYANI KAMAYTIRISHDAGI PSIXOFIZIOLOGIK MEXANIZMLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada jismoniy faollikning stress va depressiyani kamaytirishdagi psixofiziologik mexanizmlari tahlil qilingan. Stress va depressiyaning inson ruhiy salomatligiga salbiy ta’siri hamda ularni oldini olishda jismoniy mashqlarning ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, sport faoliyati jarayonida organizmda yuz beradigan fiziologik o‘zgarishlar, xususan endorfin, serotonin va dopamin gormonlarining ishlab chiqarilishi hamda ularning psixoemotsional holatga ta’siri ilmiy asoslangan. Maqolada muntazam jismoniy mashqlar insonning ruhiy barqarorligini oshirishi, stress darajasini kamaytirishi va depressiv holatlarning oldini olishdagi samaradorligi bayon etilgan.
Kalit so‘zlar: Jismoniy faollik, stress, depressiya, psixofiziologik mexanizmlar, ruhiy salomatlik, serotonin, endorfin, sport, psixoemotsional holat.
JISMONIY TARBIYA VA SPORT ORQALI SOGʻLOM TURMUSH MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHNING ILMIY-PEDAGOGIK ASOSLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada jismoniy tarbiya va sport orqali sogʻlom turmush madaniyatini shakllantirishning ilmiy-pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda yoshlar, ayniqsa talabalar orasida jismoniy faollikni oshirish, sogʻlom turmush tarzini qaror toptirish hamda jismoniy tarbiya vositalarining pedagogik imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, jismoniy mashqlar, sport faoliyati va sogʻlom hayot tamoyillarining inson organizmiga fiziologik hamda psixologik taʼsiri ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Maqolada zamonaviy pedagogik texnologiyalar, innovatsion yondashuvlar va monitoring tizimlari orqali sogʻlom turmush madaniyatini rivojlantirishning samarali mexanizmlari ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijalari jismoniy tarbiya va sportning yoshlar salomatligini mustahkamlash, harakat faolligini oshirish hamda sogʻlom avlodni tarbiyalashdagi muhim omil ekanligini tasdiqlaydi.
Kalit so‘zlar: Jismoniy tarbiya, sport, sogʻlom avlod, salomatlik, harakat faolligi, jismoniy rivojlanish, funksional salomatlik, sport faoliyati.
MATEMATIK TA’LIMDA IQTISODIY MASALALARNING AHAMIYATI
Annotatsiya Ushbu maqola matematik ta'limda iqtisodiy masalalarni integratsiyalashning hal qiluvchi rolini o'rganadi. Unda real hayotdagi iqtisodiy kontekstlarni kiritish talabalarning matematik tushunchalari va ularning amaliy qo'llanilishini sezilarli darajada oshirishi ta'kidlanadi. Bunday yondashuv tanqidiy fikrlash, tahliliy ko'nikmalar va iqtisodiy savodxonlikni rivojlantirib, talabalarni turli sohalardagi murakkab qarorlar qabul qilishga tayyorlaydi. Maqolada ushbu masalalarni samarali integratsiyalash bo'yicha pedagogik strategiyalar tahlil qilinadi, ularning fanlararo kompetensiyalarni rivojlantirishdagi ahamiyati ko'rsatiladi. Yakuniy xulosada, bu integratsiya matematikani yanada dolzarb va qiziqarli qilishini, nazariy bilimlar va amaliy qo'llash o'rtasidagi bo'shliqni bartaraf etishini ta'kidlaydi.
Kalit so‘zlar: Matematik Ta'lim, Iqtisodiy Masalalar, Fanlararo Yondashuv, Amaliy Qo'llash, Tanqidiy Fikrlash, Iqtisodiy Savodxonlik, Pedagogik Strategiyalar, Haqiqiy Hayot Konteksti
EHTIMOLLAR NAZARIYASI ASOSLARI VA ULARNING TAHLILIMAVZULAR: EHTIMOLLARNI QO'SHISH VA KO'PAYTIRISH TEOREMALARI, ERKLI SINOVLAR KETMA-KETLIGI, BERNULLI SXEMASI, LIMIT TEOREMALARI.
Annotatsiya Ushbu maqola ehtimollar nazariyasining asosiy tushunchalari va tamoyillarini chuqur tahlil qilishga bag'ishlangan. Unda ehtimollarni qo'shish va ko'paytirish teoremalari, erkli sinovlar ketma-ketligi hamda Bernulli sxemasi kabi muhim mavzular batafsil yoritilgan. Shuningdek, tasodifiy jarayonlarning uzoq muddatli xususiyatlarini tushunish uchun fundamental ahamiyatga ega bo'lgan limit teoremalari, jumladan, markaziy limit teorema atroflicha ko'rib chiqiladi. Maqola turli ilmiy va muhandislik sohalaridagi talabalar va tadqiqotchilar uchun mustahkam nazariy asos va analitik vositalarni taqdim etishni maqsad qilgan.
Kalit so‘zlar: Ehtimollar Nazariyasi, Qo'shish Teoremasi, Ko'paytirish Teoremasi, Erkli Sinovlar, Bernulli Sxemasi, Limit Teoremalari, Markaziy Limit Teorema, Tasodifiy Hodisalar
KICHIK BIZNESDA MAHSULOT ISHLAB CHIQARISHNI OPTIMALLASHTIRISHNING DASTURLASH USULLARI
Annotation: Ushbu maqolada kichik biznesda mahsulot ishlab chiqarishni optimallashtirish uchun chiziqli dasturlash usuli ko'rib chiqiladi. Ushbu usul yordamida resurslardan samarali foydalanish va ishlab chiqarish jarayonlarini yaxshilash maqsadida strategiyalar ishlab chiqiladi.
Keywords: kichik biznes, mahsulot ishlab chiqarish, optimallashtirish, chiziqli dasturlash, resurslar.
RAQAMLI IQTISODIYOTDA O’YINLAR NAZARIYASI VA KIBERXAVFSIZLIK XARAJATLARI OPTIMALLASHUVI
Annotation: Ushbu maqola raqamli iqtisodiyotda ōyinlar nazariyasi va kiberxavfsizlik xarajatlarini optimallashtirish muammolarini o'rganadi. Raqamli iqtisodiyotning o'sishi bilan kiberxavfsizlikning ahamiyati ortmoqda va bu maqola ushbu jarayonlarni tahlil qiladi.
Keywords: raqamli iqtisodiyot, ōyinlar nazariyasi, kiberxavfsizlik, xarajatlarni optimallashtirish.
YASHIL IQTISODIYOT VA IQLIM RISKLARINI MATEMATIK MODELLASHTIRISH
Annotation: Yashil iqtisodiyot va iqlim risklarini matematik modellashtirish, iqtisodiy faoliyatlar va atrof-muhit o'rtasidagi muvozanatni saqlashda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada, iqlim o'zgarishlari ta'sirini baholash va yashil iqtisodiyotning rivojlanishiga yordam beradigan matematik modellar ko'rib chiqiladi.
Keywords: yashil iqtisodiyot, iqlim risklari, matematik modellashtirish, ekologiya, iqtisodiyot.
CHIZIQLI DASTURLASH USULI BILAN LOGISTIKA XARAJATLARINI OPTIMALLASHTIRISH
Annotation: Ushbu maqola chiziqli dasturlash usulidan foydalanib logistika xarajatlarini optimallashtirish jarayonini o'rganadi. Tadqiqot logistika xarajatlarini kamaytirish uchun samarali strategiyalarni taklif etadi va amaliy misollar bilan tasdiqlanadi.
Keywords: logistika, xarajatlar, optimallashtirish, chiziqli dasturlash, strategiyalar.
MOLIYAVIY RISKLARNI BAHOLASHDA EHTIMOLLAR NAZARIYASINING QO’LLANILISHI
Annonation: Ushbu maqola moliyaviy risklarni baholashda ehtimollar nazariyasining ahamiyatini o‘rganadi. Ehtimollar nazariyasi yordamida moliyaviy risklarni aniq baholash va boshqarish usullari ko‘rib chiqiladi.
Keywords: moliyaviy risk, ehtimollar nazariyasi, baholash, boshqarish.
KRIPTOVALYUTA VA ELEKTRON TO’LOV TIZIMLARINING MILLIY IQTISODIYOTGA TA’SIRINI MATEMATIK OPTIMALLASHTIRISH USULLARI ORQALI BAHOLASH
Annotation: Ushbu maqola kriptovalyuta va elektron to‘lov tizimlarining milliy iqtisodiyotga ta’sirini matematik optimallashtirish usullari yordamida baholashni maqsad qilgan. Ushbu tadqiqot orqali iqtisodiy o‘sish, inflyatsiya va moliyaviy barqarorlik o‘rtasidagi bog‘lanishlar tahlil qilinadi.
Keywords: kriptovalyuta, elektron to‘lov tizimlari, milliy iqtisodiyot, matematik optimallashtirish.