BINO QURILMALARINING O‘TGA CHIDAMLILIGI - Rustamova Nozima O‘ktam qizi, (Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari, 2026)
Annotatsiya. Mazkur ilmiy maqolada bino va inshootlarning o‘tga chidamlilik xususiyatlari, ularning nazariy asoslari hamda amaliy qo‘llanilish jihatlari tahlil qilingan. Qurilish konstruksiyalarining yong‘inga qarshilik darajasi zamonaviy qurilish xavfsizligining muhim ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, inson hayoti va moddiy resurslarni himoya qilishda asosiy rol o‘ynaydi. Tadqiqotda turli qurilish materiallarining (beton, g‘isht, po‘lat va yog‘och) yuqori harorat sharoitida o‘zini tutish xususiyatlari ilmiy jihatdan o‘rganildi. Shuningdek, konstruksiyalarning o‘tga chidamliligini belgilovchi omillar, jumladan materialning zichligi, issiqlik o‘tkazuvchanligi, konstruktiv qalinlik va himoya qoplamalari ta’siri tahlil qilindi. Maqolada yong‘in sharoitida konstruksiyalarning mustahkamlikni yo‘qotish mexanizmlari va deformatsiya jarayonlari ham ko‘rib chiqildi. Bundan tashqari, bino konstruksiyalarining yong‘inga chidamlilik sinflari va ularni oshirishning zamonaviy muhandislik usullari yoritildi. O‘tga chidamlilikni oshirishda maxsus qoplamalar, issiqlik izolyatsiya materiallari hamda avtomatik yong‘in o‘chirish tizimlarining ahamiyati alohida ta’kidlandi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, qurilishda to‘g‘ri material tanlash va zamonaviy himoya texnologiyalarini qo‘llash bino xavfsizligini sezilarli darajada oshiradi. Ushbu maqola qurilish muhandisligi sohasida yong‘in xavfsizligini ta’minlashga doir ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.