GPON TEXNOLOGIYASI ASOSIDA ABONENT TARMOQLARNI LOYIHALASH - Komiljonov Jasurbek Azamat o’g’li,; Xalilov M.M., (Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari, 2025)
Ushbu ilmiy ishda GPON (Gigabit Passive Optical Network) texnologiyasi asosida abonent tarmoqlarini loyihalashning nazariy va amaliy jihatlari yoritiladi. GPON tarmog‘ining arxitekturasi, OLT–ODN–ONT elementlarining vazifalari, Kadrlar strukturasida GEM (GPON Encapsulation Method) mexanizmining ishlashi, tarmoqda xizmat sifatini ta’minlash (QoS), xavfsizlik masalalari, optik yo‘l budjeti va bo‘linish nisbatlari bo‘yicha chuqur tahlil keltiriladi. Shuningdek, tarmoqni loyihalash jarayonida hudud zichligi, trafik yuklamasi, splitterlar topologiyasi, optik kabel marshrutini tanlash va maksimal masofa cheklovlari bo‘yicha uslubiy tavsiyalar ishlab chiqilgan. GPON texnologiyasining EPONga nisbatan afzalliklari — yuqori o‘tkazuvchanlik, gigabit tezlikda simmetrik/assimetrik uzatish, ITU-T G.984 standarti asosidagi barqaror boshqaruv, TDM va WDM integratsiyasi, shuningdek xizmatlarni Triple-Play sifatida yetkazish imkoniyatlari batafsil asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari GPON asosida qurilgan abonent tarmog‘i yuqori ishonchlilik, barqarorlik va uzoq muddatli kengayish imkoniyatlariga ega ekanini ko‘rsatadi.