SHAMOL GENERATORLARI UCHUN SINXRON MASHINALARNING ISHLASH XUSUSIYATLARI VA SAMARADORLIGINI OSHIRISH BO‘YICHA TADQIQOT
Keywords:
Shamol energetikasi, sinxron generator, doimiy magnitli sinxron generator (PMSG), elektromagnit uyg‘otuvchili sinxron generator (EGSG), MPPT algoritmi, MATLAB/Simulink modellashtirish, energiya samaradorligi, invertor, o‘zgaruvchan tezlik, qayta tiklanuvchi energiya manbalari.Abstract
Mazkur maqolada shamol elektr qurilmalari uchun qo‘llaniladigan sinxron generatorlarning konstruktiv va funksional xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida doimiy magnitli sinxron generatorlar (PMSG) hamda elektromagnit uyg‘otuvchili sinxron generatorlar (EGSG) solishtirilib, ularning energiya samaradorligi, mexanik va elektromagnit yo‘qotishlari hamda boshqaruv imkoniyatlari baholandi. Generatorlarning o‘zgaruvchan shamol tezligi sharoitidagi ishlashi MATLAB/Simulink muhitida modellashtirildi va MPPT algoritmining energiya ishlab chiqarishga ta’siri o‘rganildi. Shuningdek, 5 kW quvvatli laboratoriya PMSG generatorida eksperimental tadqiqotlar olib borilib, modellashtirish natijalari bilan solishtirildi. Tadqiqot natijalari PMSG generatorlarning yuqori samaradorlik, barqaror moment va past texnik xizmat talabi bilan ajralib turishini ko‘rsatdi. Olingan xulosalar shamol energetikasi tizimlarida sinxron generatorlarni tanlash va optimallashtirishda ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.References
1. N.T.Toshpo‘latov, D.B.Qodirov – Qayta tiklanuvchi energiya manbalari – O‘quv qo‘llanma – T.: TIQXMMI. 2021
2. S.E.Qurbonazarov, J.A.Esonov, A.A.Igamberdiyev – “Qayta tiklanuvchi energiya turlaridan foydalanish” - Экономика и социум, 2023
3. S.E. Qurbonazarov - Shaffof quyosh panellari - “Energiya va resurs tejamkor innovatsion texnologiyalarni rivojlantirishning dolzarb muammolari” Respublika ilmiy-amaliy anjumani - Qarshi muhandislik - iqtisodiyot instituti. Qarshi – 2022
4. S.E. Qurbonazarov, S.M. Ochilov - O‘zbekiston gidroenergetikasining istiqbollari - Suv resurslari va gidrotexnika inshootlaridagi muammolar va ularning yechimlari Respublika ilmiy-amaliy anjumani. “TIQXMMI” MTU ning Qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti Qarshi-2023.
