TALABALARDA RAQAMLI HUQUQIY SAVODXONLIK VA SHAXSIY MAʼLUMOTLARNI HIMOYA QILISH MADANIYATI
Keywords:
Internetdagi faoliyat davomida talabalarning shaxsiy ma’lumotlari – masalan, pasport ma’lumotlari, kontaktlar yoki moliyaviy axborotlar – begona shaxslarga tarqalib ketish xavfi mavjud. Mas’uliyatsiz ravishda “bir marta bosish” orqali har qanday ma’lumotni ulashish katta xatolikka olib kelishi mumkin. Kiberxavfsizlik markazi hisobotiga ko‘ra, 2021-yilda O‘zbekiston milliy internet segmentida 1,3 milliondan ortiq kiberhujum aniqlanib bartaraf etilgan.Abstract
Raqamli texnologiyalar taʼlim tizimiga chuqur kirib kelmoqda. Talabalar darslar uchun elektron manbalardan foydalanadi, ijtimoiy tarmoqlarda uchrashadi va turli onlayn xizmatlarga roʻyxatdan oʻtadi. Bunday sharoitda raqamli huquqiy savodxonlik – internetda nafaqat texnik, balki huquqiy jihatlardan xabardorlik – talabalar uchun zarur kompetensiyaga aylandi. Oʻzbekistonning raqamli transformatsiya strategiyalari ham aholi, xususan yoshlarning raqamli savodxonligini oshirishni maqsad qilgan.
References
Qonunchilik shaxsiy maʼlumotlar subyektlarining huquqlarini kafolatlaydi: har bir shaxs maʼlumotlarini bilish, tuzatish va o‘chirib tashlashni so‘rash, rozilik berish yoki rad etish, hamda sud himoyasiga murojaat qilish huquqlariga ega. Axborot erkinligi va axborot olish bo‘yicha qonunlar esa axborotning ochiqligi, oshkoraligi va haqqoniyligi, hamma erkin foydalanishi mumkinligi prinsiplarini belgilaydi . Bu huquqlarni bilgan talabalar raqamli maydonda o‘zlarini himoya qilishlari, boshqalarning huquqiga hurmat bilan yondashishlari va internetdan to‘liq foydalana olishlari mumkin.
