IQLIM O‘ZGARISHI SHAROITIDA YER OSTI SUV ZAXIRALARINING SHAKLLANISHI VA BARQARORLIGINI BAHOLASH
Keywords:
iqlim o‘zgarishi, yer osti suvlari, suv zaxiralari, to‘yinishi, gidrogeologik sharoit, barqarorlik, suv balansi, monitoring, bug‘lanish, yog‘inlar rejimi.Abstract
Ushbu maqolada iqlim o‘zgarishi sharoitida yer osti suv zaxiralarining shakllanish jarayonlari, ularning miqdoriy va sifat jihatdan o‘zgarishi hamda barqarorligini baholash masalalari yoritilgan. Atmosfera yog‘inlari, bug‘lanish jarayonlari va harorat o‘zgarishining yer osti suvlarining to‘yinishi va sathi rejimiga ta’siri tahlil qilingan. Shuningdek, iqlim o‘zgarishi natijasida yuzaga kelayotgan gidrogeologik muammolar, suv resurslarini boshqarish va barqaror foydalanish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari yer osti suv resurslarini muhofaza qilish va ulardan samarali foydalanish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
References
1. Freeze, R. A., & Cherry, J. A. Groundwater. — New Jersey: Prentice Hall, 1979.
2. Domenico, P. A., & Schwartz, F. W. Physical and Chemical Hydrogeology. — New York: John Wiley & Sons, 1998.
3. Appelo, C. A. J., & Postma, D. Geochemistry, Groundwater and Pollution. — Rotterdam: A.A. Balkema Publishers, 2005.
4. Alley, W. M., Reilly, T. E., & Franke, O. L. Sustainability of Ground-Water Resources. — U.S. Geological Survey Circular, 1999.
5. Gleeson, T., Wada, Y., Bierkens, M. F., & van Beek, L. P. Water balance of global aquifers revealed by groundwater footprint. Nature, 2012, 488: 197–200.
6. Киселёв, П. Н. Химия и гидрогеология подземных вод. — Москва: Наука, 2008.
7. Алексеев, В. А. Гидрогеология. — Москва: Недра, 2010.
8. Трофимов, В. Т., & Коробейников, А. Ф. Экологическая гидрогеология. — Москва: Издательство МГУ, 2009.
9. UNESCO. Climate Change and Groundwater. — International Hydrological Programme, 2015.
10. Ўзбекистон Республикаси Экология, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi. Yer osti suvlarining holati bo‘yicha hisobotlar. — Toshkent, 2018–2023.
