TIBBIYOT XODIMLARI O`RTASIDA NOINFEKSION KASALLIKLARNING TARQALISH TEZLIGI VA ULARNING OLDINI OLISH MASALALARI.
Keywords:
Tibbiyot xodimlari, noinfeksion kasalliklar, arterial gipertoniya, stress, emotsional kuyish (burnout), sog‘lom turmush tarzi, profilaktika, kasbiy xavf omillari, ruhiy salomatlik.Abstract
so`nggi yillarda noinfeksion kasalliklar (NIK) dunyo miqyosida kasallanish va o`lim ko`rsatkichlarining asosiy sabablaridan biriga aylanib bormoqda. Yurak-qon tomir kasalliklari, qandli diabet, semizlik va arterial gipertoniya kabi kasalliklar nafaqat aholi orasida, balki yuqori kasbiy mas`uliyat va psixoemotsional zo`riqish sharoitida faoliyat yurituvchi tibbiyot xodimlari o`rtasida ham keng tarqalgan. Tibbiyot xodimlarining sog`ligi sog`liqni saqlash tizimi samaradorligining muhim omili hisoblanadi, shu bois guruhda NIKlarning tarqalish tezligini o`rganish dolzarb ahamiyat kasb etadi.
References
1. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST). Noinfeksion kasalliklar bo‘yicha global hisobot. – Jeneva, 2022.
2. World Health Organization. Noncommunicable diseases: Key facts. – WHO, 2023.
3. Karimov A.A., Ismoilov B.B. Noinfeksion kasalliklarning oldini olish asoslari. – Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2020.
4. Abduraxmonov S., Xudoyberdiyev M. Tibbiyot xodimlari orasida stress va emotsional kuyish muammolari // Tibbiyot jurnali. – 2021. – №4. – B. 45–49.
5. European Society of Cardiology. Prevention of cardiovascular diseases in clinical practice. – ESC Guidelines, 2021.
6. Maslach C., Leiter M.P. Burnout in health professions: A social psychological analysis. – New York, 2019.
7. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Sog‘lom turmush tarzini shakllantirish bo‘yicha uslubiy tavsiyalar. – Toshkent, 2021.
