OSHIQ ERKIN IJODIDA DIALEKTALIZMLARNING BADIIY-USLUBIY VAZIFALARI.
Keywords:
dialektalizm, badiiy nutq, badiiy-uslubiy vazifa, milliy kolorit, xalqona nutq, folklor unsurlari, leksik dialektalizm, emotsional-ekspressivlik, individual uslub, Oshiq Erkin ijodi.Abstract
Mazkur tadqiqot Oshiq Erkin ijodida dialektal birliklarning badiiy-uslubiy vazifalarini aniqlash va tahlil etishga bag‘ishlangan. Ishda shoir asarlarida uchraydigan dialektalizmlarning lingvistik tabiati, ularning poetik matndagi funksional yuklamasi hamda adabiy til bilan o‘zaro munosabati ilmiy asosda yoritiladi. Tadqiqot jarayonida dialektal birliklarning milliy kolorit yaratish, xalqona ruhni ifodalash, lirik qahramon nutqini individuallashtirish hamda emotsional-ekspressiv ta’sirni kuchaytirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, Oshiq Erkin ijodida dialektalizmlarning folklor an’analari bilan uzviy bog‘liqligi, xalq og‘zaki nutqiga xos leksik, fonetik va sintaktik unsurlar orqali muallifning individual uslubi shakllanishi ochib beriladi. Dialektal birliklarning obrazlilikni kuchaytirish, badiiy tasvirning tabiiyligini ta’minlash va estetik qiymatini oshirishdagi ahamiyati misollar asosida ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijalari Oshiq Erkin ijodining lisoniy-uslubiy xususiyatlarini chuqurroq anglashga xizmat qiladi hamda o‘zbek adabiyotshunosligi va dialektologiyasi uchun nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi.
References
I. Normativ-huquqiy hujjatlar
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni.
O‘zbekiston Respublikasi “Davlat tili haqida”gi Qonuni.
II. Tilshunoslik va dialektologiyaga oid manbalar
Abdullayev A. O‘zbek tilining dialektologiyasi. – Toshkent: Fan, 2001.
Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2002.
Mirzayev M. O‘zbek shevalari va ularning tasnifi. – Toshkent: Fan, 1999.
Rahmatullayev Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Universitet, 2006.
Yusupova D. O‘zbek dialektologiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2010.
III. Badiiy nutq uslubiyati va adabiyotshunoslikka oid manbalar
Karimov N. Badiiy til va uslub. – Toshkent: Fan, 2004.
Qo‘ng‘irov R. Badiiy nutq uslubiyati. – Toshkent: O‘qituvchi, 2007.
Rasulov R. Badiiy asar tili va uslubi. – Toshkent: Fan, 1995.
To‘raqulov X. Adabiy til va xalq nutqi. – Toshkent: Fan, 1988.
