OILA QURISH VA MAS'ULIYATLI OTA-ONALIKNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK DETERMINANTALARI: NAZARIYA VA AMALIYOT TAHLILI
Keywords:
Tizimli oilaviy yondashuvda farzandning dunyoga kelishi oilaviy dinamikani tubdan o'zgartiradi. Er-xotinlik munosabatlari endi ota-onalik funksiyalari bilan to'ldiriladi. Bu jarayon shaxsdan moslashuvchanlikni va yangi rollarni qabul qilishni talab etadi. Ota-ona bo'lishga tayyorgarlik motivatsion, kognitiv va emotsional komponentlardan tashkil topadi. Motivatsion qism farzand ko'rish istagining ongliligini anglatadi. Ba'zan farzand ko'rish oilaviy inqirozni yopish yoki yolg'izlikdan qochish vositasi sifatida tanlanishi mumkin, bu esa kelajakda tarbiya jarayonida muammolarni keltirib chiqaradi.Abstract
Zamonaviy dunyoda ijtimoiy transformatsiyalar va qadriyatlar tizimidagi o'zgarishlar oila institutiga bo'lgan yondashuvlarni tubdan qayta ko'rib chiqishni taqozo etmoqda. Oila nafaqat jamiyatning tayanch bo'g'ini, balki shaxsning emotsional, ijtimoiy va intellektual rivojlanishi uchun fundamental asos bo'lib xizmat qiladi. Bugungi kunda yurtimizda va jahon miqyosida ota-onalik mas'uliyati masalasi o'ta dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Statistik ma'lumotlarga ko'ra, minglab ota-onalarning o'z burchlarini bajarmaganligi sababli huquqlaridan mahrum etilishi, jamiyatda bolalarning huquqiy va psixologik himoyasiga bo'lgan ehtiyoj yuqori ekanligidan dalolat beradi. Mazkur holat ota-ona bo'lishga tayyorgarlikning nafaqat biologik yoki iqtisodiy, balki birinchi navbatda psixologik jihatlarini tadqiq etishni talab qiladi.
References
1. Shoumarov G'.B. Oila psixologiyasi: Akademik litsey va kasb-hunar kollejlari uchun darslik. – Toshkent: Sharq, 2010.
2. Zaxarova E.I. Psixologiya izucheniya roditelstva: Uchebnoe posobie. – Moskva: MGU, 2008.
3. Erikson E. Detstvo i obshhestvo. – SPb.: Letnij sad, 2000.
4. Sog'lom oila – jamiyat poydevori: Ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to'plami. – Toshkent, 2021.
