GENERATIV TILSHUNOSLIK: NAZARIY ASOSLARI, METODOLOGIYASI VA ZAMONAVIY RIVOJLANISH BOSQICHLARI
Keywords:
generativ tilshunoslik, generativ grammatika, universal grammatika, chuqur tuzilma, sirt tuzilma, transformatsiya, kognitiv tilshunoslik, Noam Xomskiy.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada XX asr tilshunosligida yuz bergan muhim nazariy burilishlardan biri - generativ tilshunoslikning shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va nazariy-metodologik asoslari keng tahlil qilinadi. Generativ tilshunoslik tilni inson ongida mavjud bo‘lgan tug‘ma va kognitiv tizim sifatida o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, u til birliklarining cheksiz hosil bo‘lish mexanizmlarini aniqlashni maqsad qiladi. Maqolada Noam Xomskiy tomonidan ishlab chiqilgan generativ grammatika, chuqur va sirt tuzilma, transformatsion qoidalar, universal grammatika nazariyasi atroflicha yoritiladi. Shuningdek, generativ yondashuvning boshqa lingvistik maktablar bilan aloqasi, tanqidiy qarashlar hamda zamonaviy tilshunoslikdagi ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari generativ tilshunoslikning nazariy va amaliy imkoniyatlarini yanada chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
References
1. Xomskiy N. Sintaktik strukturalar. - Nyu-York: Mouton, 1957.
2. Xomskiy N. Til va ong. - Kembrij: Cambridge University Press, 1968.
3. Xomskiy N. Bilim va til. - Oksford: Oxford University Press, 1986.
4. Mahmudov N. Umumiy tilshunoslik. - Toshkent: Fan, 2007.
5. Yo‘ldoshev B. Tilshunoslik nazariyasi asoslari. - Toshkent: O‘qituvchi, 2015.
6. Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik. - Samarqand: SamDU nashriyoti, 2018.
7. Rahmatullayev Sh. Zamonaviy lingvistika yo‘nalishlari. - Toshkent, 2020.
