KIBIR VA XAFSALASIZLIK: INSON MA’NAVIYATIGA TA’SIR ETUVCHI IKKI ILLAT
Keywords:
Kibir — bu o‘zini boshqalardan ustun qo‘yish, o‘zini ortiqcha ulug‘lash, boshqalarni mensimaslik holatidir. Bu illat qadimdan qoralab kelingan. Islom manbalarida kibir eng og‘ir ma’naviy kasalliklardan biri sifatida baholanadi. Qur'onda kibrli insonlar Alloh huzurida maqbul emasligi qayd etilgan. Shuningdek, Muhammad (s.a.v.) hadislarida: “Qalbida zarracha kibri bor odam jannatga kirmaydi”, degan mazmundagi ogohlantirish mavjud.Abstract
Inson kamoloti nafaqat bilim va iste’dod bilan, balki uning axloqiy fazilatlari bilan ham belgilanadi. Jamiyat taraqqiyoti ham shaxs ma’naviyatiga bevosita bog‘liqdir. Shunday salbiy illatlar borki, ular insonni ich-ichidan yemirib, uni jamiyatdan uzoqlashtiradi. Ana shunday illatlardan ikkitasi — kibir va xafsalasizlikdir.
Kibir insonni manmanlik va takabburlikka olib borsa, xafsalasizlik esa uni dangasalik va loqaydlikka boshlaydi. Har ikkisi ham insonning shaxsiy rivojiga, ijtimoiy munosabatlariga va kelajagiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
References
1. Qur'on
2. Hadis to‘plamlari
3. Alisher Navoiy – “Mahbub ul-qulub”
4. Ahmad Yassaviy – “Hikmatlar”
5. Abu Rayhon Beruniy asarlari
6. Ibn Sino – “Donishnoma”
7. Axloq va ma’naviyatga oid zamonaviy pedagogik manbalar
