O’ZBEK TILINING TURKIY TILLAR TIZIMIDAGI O’RNI

Authors

  • To‘lanova Gulshanoy Author
  • Axmedov Azimjon Author

Keywords:

O‘zbek tili, turkiy tillar, qarluq guruhi, tilshunoslik, turkiy til oilasi, qadimgi turkiy til, Orxon-Yenisey bitiklari, adabiy til, Alisher Navoiy, til taraqqiyoti.

Abstract

Ushbu maqolada o‘zbek tilining turkiy tillar tizimidagi o‘rni, uning tarixiy shakllanishi va rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Turkiy tillar dunyodagi yirik til oilalaridan biri bo‘lib, ular keng hududlarda tarqalgan va ko‘plab xalqlarning ona tili hisoblanadi. Mazkur maqolada o‘zbek tilining turkiy tillar orasidagi o‘ziga xos xususiyatlari, fonetik, leksik va grammatik jihatlari hamda boshqa turkiy tillar bilan o‘xshash va farqli tomonlari ilmiy jihatdan yoritib beriladi.

Shuningdek, maqolada o‘zbek tilining tarixiy ildizlari, uning qadimgi turkiy til bilan bog‘liqligi hamda rivojlanish jarayonida yuz bergan o‘zgarishlar haqida ham so‘z yuritiladi. Turkiy tillarning shakllanishi va taraqqiyotida muhim rol o‘ynagan Qadimgi turkiy til va uning yozma manbalari ham muhim ilmiy manba sifatida ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, turkiy tillarning guruhlarga bo‘linishi, o‘zbek tilining qarluq guruhiga mansubligi hamda boshqa turkiy tillar bilan tarixiy aloqalari haqida ma’lumotlar beriladi.Maqolada o‘zbek tilining turkiy tillar tizimidagi ahamiyati, uning Markaziy Osiyo hududidagi rivoji va boshqa turkiy tillar bilan o‘zaro ta’siri masalalari ham tahlil qilinadi. O‘zbek tili nafaqat milliy til sifatida, balki turkiy tillar orasida boy adabiy an’anaga ega bo‘lgan muhim tillardan biri sifatida ham e’tirof etiladi.

References

1. A. N. Kononov. Grammatika sovremennogo uzbekskogo literaturnogo yazyka. Moskva: Nauka, 1960.

2. E. R. Tenishev. Sravnitelnaya grammatika tyurkskikh yazykov. Moskva: Nauka, 1988.

3. S. E. Malov. Pamyatniki drevnetyurkskoy pismennosti. Moskva–Leningrad: AN SSSR, 1951.

4. N. A. Baskakov. Vvedenie v izuchenie tyurkskikh yazykov. Moskva: Nauka, 1969.

5. Alisher Navoiy. Muhokamat ul-lug‘atayn. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot.

Published

2026-03-14

How to Cite

[1]
2026. O’ZBEK TILINING TURKIY TILLAR TIZIMIDAGI O’RNI. Ustozlar uchun. 91, 2 (Mar. 2026), 217–221.