O‘ZBEK VA INGLIZ SAN’AT TERMINOLOGIYASINING KORPUS VA NLP TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA TAHLILI
Keywords:
So‘nggi yillarda san’at terminologiyasini tilshunoslik va lingvokulturologiya sohalarida tizimli o‘rganish dolzarb ilmiy masala bo‘lib qolmoqda. San’at terminologiyasi nafaqat leksik ma’noni, balki madaniy qadriyatlar, estetik tushunchalar va tarixiy kontekstni aks ettiradi. O‘zbek va ingliz tillaridagi san’at terminlari o‘zaro farqlilik va o‘xshashliklarni ko‘rsatadi. Shu bois, ularni tizimli va ilmiy asosda tahlil qilish zarur.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbek va ingliz san’at terminologiyasining korpus va NLP texnologiyalari yordamida tahlili amalga oshiriladi. Tadqiqotning maqsadi – terminlarning struktural-semantik va lingvokulturologik xususiyatlarini aniqlash, ularning leksik va madaniy farqlari hamda umumiyliklarini ko‘rsatishdir. Tadqiqotda O‘zbek va ingliz tillaridagi san’at matnlari asosida korpus tuzilgan va NLP vositalari yordamida lemmatizatsiya, POS-tagging, semantik tahlil va kollokatsiyalar aniqlangan. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, O‘zbek terminlari ko‘proq metaforik va madaniy kontekstga boy, ingliz terminlari esa texnik va akademik tasnifga ega. Korpus va NLP texnologiyalari yordamida olingan natijalar terminologiyani tizimli modellashtirish, qiyosiy tahlil qilish va o‘quv adabiyotlarida qo‘llash imkonini beradi.
References
1. Apresyan, J. (2004). Semantic Structures in Language. Moscow: Languages of the World.
2. Baker, M. (2018). In Other Words: A Coursebook on Translation. Routledge.
3. Kuznetsova, E. (2020). Corpus-Based Terminology Studies. Journal of Linguistics, 12(2), 45–60.
4. Nida, E. A. (2001). Language Structure and Translation: Essays. Brill Academic.
5. Pavlov, A. (2019). Natural Language Processing in Humanities. Springer.
