DIALEKTAL NUTQNING STILISTIK FUNKSIYASI VA UNING SINXRON TARJIMADA YO‘QOLISHI
Keywords:
Dialektal nutq, stilistik funksiya, sinxron tarjima, lingvistik tafovut, leksik xususiyat, fonetik tafovut, morfologik qurilma, stilistik qatlam, madaniy kontekst, nutq turlari.Abstract
Dialektal nutq har bir xalqning madaniy, tarixiy va hududiy rang-barangligini namoyish etib, adabiy til imkoniyatlaridan tashqarida ham muhim ijtimoiy va stilistik funksiyalarga ega. U muayyan guruh yoki hududga mansub insonlarning og‘zaki va yozma nutqidagi leksik, fonetik, morfologik va sintaktik xususiyatlar orqali aks etadi. Dialektal nutq til tabiatiga xos bo‘lgan xilma-xillik va nutqiy boylikni, insonlarning shaxsiyati, ijtimoiy – madaniy maqomi, kasbi, millati yoki yoshiga mansubligini aniq ko‘rsatib beradi. Zamonaviy tilshunoslikda dialektal nutqning stilistik funksiyalari, ayniqsa, adabiyotda yoki ommaviy axborot vositalarida mushohada qilinadi. U jamoaviy va individual identifikatsiyaning kuchli ko‘rsatkichiga aylangan. Biroq dialektal nutqning butun funksional yukini boshqa tilga, xususan, sinxron tarjima jarayonida to‘liq uzatish ko‘plab muammolar va yo‘qotishlar bilan kechadi.
References
1. Абдусаматова, Р. (2019). Таржима назарияси ва амалиётида стилистик вазифалар. Тошкент: Tafakkur nashriyoti.
2. Ахмедов, И. (2017). Ижодий таржима ва диалектал нутқ муаммолари. Самарқанд: СамДУ нашриёти.
3. Bassnett, S. (2014). Translation Studies. London: Routledge.
4. Baker, M. (2006). Routledge Encyclopedia of Translation Studies. London: Routledge.
5. Salkhodjaeva, S. (2020). Dialoglarda dialektal nutqning stilistik o‘rni va tarjima muammolari. Toshkent: O‘zDJTU nashriyoti.
6. Hatim, B. & Mason, I. (1990). Discourse and the Translator. London: Longman.
7. Fawcett, P. (1997). Translation and Language: Linguistic Theories Explained. Manchester: St. Jerome.
8. Nurmatov, T. (2016). Tillarda dialektal qatlam va uning tarjimadagi aks-sadosi. Toshkent: O‘zbekiston fanlar akademiyasi.
9. Venuti, L. (2013). The Translator’s Invisibility: A History of Translation. London: Routledge.
10. Шукуралиев, А. (2021). Диалектал нутқ: функция ва муаммолар. Бухоро: Ilm ziyo nashri.
