O‘ZBEK TILI LEKSIKASINING DINAMIK TARAQQIYOTI: ARXAIZMLARNING SHAKLLANISH OMILLARI VA FUNKTSIONAL XUSUSIYATLARI

Authors

  • Karimberdiyeva Mubina Author
  • Xomidova Malohat Author

Keywords:

arxaizm, istorizm, leksik evolyutsiya, passiv lug‘at, sinonimik raqobat, til dinamikasi, lisoniy tejamkorlik, tarixiy kolorid, semantik arxaizm, leksik qatlam.

Abstract

Ushbu maqolada tilning leksik qatlamidagi dinamik oʻzgarishlar, xususan, arxaizmlarning shakllanish sabablari va ularning tildagi funktsional vazifalari tadqiq etiladi. Maqolada soʻzlarning isteʼmoldan chiqishiga taʼsir etuvchi ijtimoiy-siyosiy, madaniy va sinonimik raqobat, til tejamkorligi kabi omillar tahlil qilingan, Shuningdek arxaizmlarning badiiy tarixiy kolorid yaratishdagi oʻrni va mustaqillik davri oʻzbek tilida ayrim eskirgan soʻzlarning qayta faollashuvi yoritib berilgan.

References

1. Sayfullayeva R. va boshqalar. "Hozirgi o‘zbek adabiy tili". Toshkent, 2010.

2. Rahmatullayev Sh. "O‘zbek tilining etimologik lug‘ati". Toshkent, 2000.

3. Begmatov E. "Hozirgi o‘zbek adabiy tilining leksik qatlamlari". Toshkent, 1985.

4. Jamolxonov H. "Hozirgi o‘zbek adabiy tili". Toshkent, 2005.

5. https://oyina.uz/uz/teahause/1280

6. Abduazizov A. Tilshunoslik nazariyasiga kirish. – Toshkent: Akademnashr, 2010.

7. Kononov A. N. Grammatika yazika tyurkskix runicheskix pamyatnikov VII–IX

8. Polivanov Ye. D. Statyi po obshemu yazikoznaniyu. – Moskva: Nauka, 1968.

9. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildlik. (A. Madvaliyev tahriri ostida). – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.

Published

2026-03-29

How to Cite

[1]
2026. O‘ZBEK TILI LEKSIKASINING DINAMIK TARAQQIYOTI: ARXAIZMLARNING SHAKLLANISH OMILLARI VA FUNKTSIONAL XUSUSIYATLARI. Ustozlar uchun. 92, 2 (Mar. 2026), 193–198.