O‘ZBEK TILINING TURKIY TILLAR TIZIMIDAGI O‘RNI
Keywords:
o‘zbek tili, turkiy tillar, qarluq guruhi, agglutinativ til, singarmonizm, qadimgi turkiy til, Orhon yozuvlari, Qutadg'u bilig, Devonu lugʻotit turk, Alisher Navoiy, chig‘atoy tili, adabiy til, til taraqqiyoti.Abstract
Mazkur maqolada o‘zbek tilining turkiy tillar tizimidagi o‘rni ilmiy-nazariy asosda tahlil qilinadi. Unda turkiy tillarning tasnifi, o‘zbek tilining qarluq guruhiga mansubligi, qadimgi turkiy til bilan genetik aloqalari hamda tarixiy taraqqiyot bosqichlari yoritilgan. Xususan, Orhon yozuvlari, Qutadg'u bilig va Devonu lugʻotit turk kabi yozma manbalar asosida o‘zbek tilining shakllanish jarayoni izohlanadi. Shuningdek, chig‘atoy adabiy tilining rivojida Alisher Navoiy ning o‘rni alohida ta’kidlanadi. Maqolada o‘zbek tilining fonetik, grammatik va leksik xususiyatlari turkiy tillar bilan qiyosiy jihatdan ko‘rib chiqilib, uning zamonaviy taraqqiyot bosqichi ham yoritiladi.
References
1. Devonu lugʻotit turk – Mahmud al-Kashgari, 11-asr.
2. Qutadg'u bilig – Yusuf Xos Hojib, 11-asr.
3. Orhon yozuvlari – VII–VIII asr yodgorliklari.
4. Alisher Navoiy asarlari – XV asr.
5. Erkinov, A., O‘zbek tili tarixi va taraqqiyoti, Toshkent, 2005.
