ZARAFSHON HAVZASI OQDARYO SUV OMBORIDA BIRLAMCHI HOSIL QILUVCHILARNING BIOXILMA-XILLIGINI TADQIQ QILISH
Keywords:
fitoplankton; fitobenthos; makrofitlar; biohilma-hillik; saproblik; birlamchi mahsuldorlik; evtroflanish; Zarafshon havzasi; Oqdaryo suv ombori.Abstract
Mazkur maqola Oqdaryo suv ombori (40°12′Sh.k., 65°48′Sh.u.; maydoni 178 km², hajmi 2,1 km³) Zarafshon daryosi havzasidagi strategik ahamiyatli suv manbayi hisoblanib, uning biologik holati hozirgacha muntazam oʼrganilmagan. Ushbu tadqiqot suv omborining birlamchi hosil qiluvchilari - fitoplankton, fitobenthos va makrofitlar - biohilma-hilligini aniqlash va ekologik holatini baholashga qaratilgan.
References
[1] Oʼzbekiston Respublikasi Suv xoʼaligi vazirligi (2023). Suv resurslari boʼyicha yillik hisobot 2022. - Toshkent: Vazirlik nashriyoti. - 112 b.
[2] Oʼzbekiston Respublikasi Suv xoʼaligi vazirligi, SuvNIIRI (2019). Oqdaryo suv ombori gidrologik maʼlumotnomasii. - Toshkent: SuvNIIRI nashriyoti. - 48 b.
[3] Samarqand viloyati hokimligi (2022). Samarqand viloyatida suv taʼmino¬ti boʼyicha statistik toʼlplam. - Samarqand. - 36 b.
[4] Wetzel R.G. (2001). Limnology: Lake and River Ecosystems, 3-nashr. - Academic Press, San Diego. - 1006 b.
[5] Straškraba M., Tundisi J.G. (1999). Reservoir Water Quality Management. - ILEC/SIL, Tokio. - 229 b.
[6] Reynolds C.S. (2006). Ecology of Phytoplankton. - Cambridge Univ. Press. - 535 b.
[7] Abdullayev I.A. (2010). Oʼzbekiston suv havzalari fitoplanktoni. - Toshkent: Fan. - 324 b.
[8] Maqonova G.A., Sirimbetov B.J. (2015). Amudaryo deltasi suv havzalari fitoplanktoni: taksonomiya va mavsumiy dinamika. - Oʼzbek biologiya jurnali, 3: 44–51.
[9] Parpiyev A.A., Mirzayeva G.F. (2021). Charvak suv omborida mikrosuvoʼtlarning taksonomik tarkibi va ekologik holati. - Oʼzbek gidrobiologlari jurnali, 8(1): 12–26.
[10] Hillebrand H., Dürselen C.D., Kirschtel D. et al. (1999). Biovolume calculation for pelagic and benthic microalgae. J. Phycol., 35: 403–424.
[11] Krammer K., Lange-Bertalot H. (1986–1991). Bacillariophyceae. Süsswasserflora von Mitteleuropa, 2/1–2/4-jild. - Fischer, Stuttgart.
[12] Komárek J., Anagnostidis K. (1998–2005). Cyanoprokaryota. Süsswasserflora von Mitteleuropa, 19/1–19/2-jild. - Spektrum, Heidelberg.
[13] Komárek J., Kastovsky J., Mares J., Johansen J.R. (2014). Taxonomic classification of cyanoprokaryotes using a polyphasic approach. Preslia, 86: 295–335.
[14] Ettl H., Gärtner G. (1995). Syllabus der Boden-, Luft- und Flechtenalgen. - Fischer, Stuttgart.
[15] Pavlov N.V. (tahriri) (1956–1966). Qozogʼiston florasi, 1–9-jild. - Nauka, Olma-Ota.
[16] Ismoilova D.T., Yoʼldoshev F.S. (2020). Zarafshon vodiysi suv oʼsimliklari florasi. - Samarqand: SamDU nashriyoti. - 183 b.
[17] Pantle R., Buck H. (1955). Die biologische Überwachung der Gewässer und die Darstellung der Ergebnisse. Gas- und Wasserfach, 96: 604.
[18] Sládeček V. (1973). System of water quality from the biological point of view. Arch. Hydrobiol. Beih., 7: 1–218.
[19] APHA (2017). Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater, 23-nashr. - APHA, Washington D.C.
[20] Ismoilova D.T., Tojiboyev R.S. (2022). Charvak suv ombori fitoplanktoni: tur tarkibi va mavsumiy dinamika. Gidrobiol. jurn., 58(2): 3–18.
[21] Umarov M.U., Nazarov K.P., Sultonov B.R. (2020). Qayroqqum suv omborining algologik koʼrsatkichlari asosida ekologik bahosi. Izv. AN RT, Ser. Biol., 3: 12–24.
[22] Stoermer E.F., Smol J.P. (tahriri) (2004). The Diatoms, 2-nashr. - Cambridge Univ. Press.
[23] Padišák J., Crossetti L.O., Naselli-Flores L. (2009). Fitoplankton funksional tasnifidan foydalanish. Hydrobiologia, 621: 1–19.
[24] Nazarova M.S., Toshmatov A.R., Yusupova N.B. (2023). Oqdaryo suv omborida mikrosistin ishlab chiqaruvchi Microcystis aeruginosa: LC-MS/MS tavsifi. Toxins, 15(9): 563.
[25] OʼNeil J.M., Davis T.W., Burford M.A., Gobler C.J. (2012). The rise of harmful cyanobacteria blooms. Harmful Algae, 14: 313–334.
[26] Van Donk E., Van de Bund W.J. (2002). Impact of submerged macrophytes on biology. Hydrobiologia, 478: 19–28.
[27] Wetzel R.G. (2001). ibid., 15-bob: Birlamchi mahsuldorlik.
[28] Vymazal J. (2014). Constructed wetlands for treatment of industrial wastewaters. Ecol. Eng., 73: 724–751.
