MATEMATIK MODELLAR ORQALI IQTISODIY JARAYONLARNI TAHLIL QILISH
Keywords:
matematik model, iqtisodiyot, iqtisodiy jarayonlar, matematik tahlil, talab va taklif, bozor mexanizmi, bozor muvozanati, narx shakllanishi, chiziqli funksiyalar, tenglamalar tizimi, differensial hisob, hosila, maksimal foyda, minimal xarajat, iqtisodiy samaradorlik, statistik tahlil, ehtimollar nazariyasi, iqtisodiy prognozlash, iqtisodiy ko‘rsatkichlar, inflyatsiya darajasi, ishsizlik darajasi, risklarni baholash, optimallashtirish usullari, matematik usullar, iqtisodiy modellashtirish, funksional bog‘liqlik, iqtisodiy qarorlar, tahlil va sintez, iqtisodiy o‘sish, resurslardan foydalanish, ishlab chiqarish hajmi, foyda funksiyasi, xarajat funksiyasi, mikroiqtisodiyot, makroiqtisodiyot, iqtisodiy tizimlar, analitik yondashuv, hisoblash usullari, matematik statistika.Abstract
Ushbu maqolada matematika va iqtisodiyot fanlarining o‘zaro bog‘liqligi hamda iqtisodiy jarayonlarni tahlil qilishda matematik modellarni qo‘llashning ahamiyati yoritilgan. Zamonaviy iqtisodiyotda murakkab jarayonlarni tushunish va samarali boshqarish uchun matematik usullardan keng foydalaniladi. Xususan, talab va taklif funksiyalari, chiziqli tenglamalar, differensial hisob va statistik usullar iqtisodiy tahlilning asosiy vositalaridan biri hisoblanadi.
Maqolada bozor muvozanatini aniqlash matematik tenglamalar yordamida izohlanadi hamda iqtisodiy ko‘rsatkichlarni prognoz qilishda matematik modellar muhim o‘rin tutishi asoslab beriladi. Shuningdek, differensial hisob yordamida maksimal foyda nuqtasini aniqlash va ehtimollar nazariyasi orqali iqtisodiy risklarni baholash masalalari ham ko‘rib chiqiladi.
References
1. A. Abdug‘aniyev — Iqtisodiyot nazariyasi asoslari. Toshkent, 2018.
2. Sh. Shodmonov — Iqtisodiyot nazariyasi. Toshkent, 2017.
3. V. T. Waterman — Mathematics for Economics and Business. Pearson, 2019.
4. Alpha C. Chiang — Fundamental Methods of Mathematical Economics. McGraw-Hill, 2005.
5. E. Dowling — Introduction to Mathematical Economics. Schaum’s Outline Series, 2011.
6. P. Samuelson va W. Nordhaus — Economics. McGraw-Hill, 2010.
7. J. Stewart — Calculus. Cengage Learning, 2016.
8. O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim darsliklari va o‘quv qo‘llanmalari.
