GAZLARDA IONLANISH
Keywords:
Ionlanish energiyasi, elektron ko‘chkisi (avalanche), Pashen qonuni, plazma, rekombinatsiya, Townsend zaryadi, elektron birikishi (attachment).Abstract
Ushbu maqola gazlarda kechadigan ionlanish hodisalarining fundamental fizik asoslarini har tomonlama tahlil qiladi. Tadqiqot doirasida gazlarning dielektrik holatdan elektr o‘tkazuvchi plazma holatiga o‘tish mexanizmlari, jumladan, elektronlar ko‘chkisi (Townsend nazariyasi) va Pashen qonunining mohiyati atroflicha yoritilgan. Shuningdek, tashqi energiya ta’siri (issiqlik, nurlanish, kuchli elektr maydoni) ostida atomlarning ionlanish kinetikasi va rekombinatsiya jarayonlari o‘rganiladi. Maqolaning amaliy qismida ionlanish jarayonlarining zamonaviy sanoat, yoritish texnikasi, plazma texnologiyalari, energetika (jumladan, termoyadroviy sintez) va atrof-muhitni muhofaza qilishdagi ahamiyati ilmiy va tatbiqiy nuqtai nazardan asoslab berilgan.
References
1. Gayibov T.Sh. «Yuqori kuchlanish texnikasi».-Darslik, T.. Yoshlar nashriyoti
uyi, 2020. 320 b.
2. B.B. Abdulazizov, M.R. Shaymanov. D.I.Saparov “ Elektr xаvfsizligi”- darslik Toshkent:Noshir, 2025.- 240 b.
3. F. A. M. Rizk and G. N. Trinh, High Voltage Engineering, 1st Edition,
Routledge, 2017. [ARM da elektron nusxasi mavjud]
4.Xamidov N.A. «Yuqori kuchlanish texnikasi va izolyatsiya». T.: Fan va texnologiya, 2012. 200 b.
5.“O‘ta kuchlanish va izolyatsiya”Fanidan ma’ruzalar matni – Farfona-2012
6. M.Shaymanov . B.Abdula zizov - "Elektrotexnika va elektronika" фанидан uslubiy qo'llanma. ТМТИ. 2024 йил. 110 бет.
7. M.Shaymanov . B.Abdula zizov - "Elektrotexnika va elektronika" fanidan laboratoriya mashg‘ulot ishlarini bajarish uchun Uslubiy ko‘rsatma. ТМТИ. 2024 йил. 62 бет.
8. M.Shaymanov . B.Abdula zizov –“Yuqori kuchlanish texnikasi” fanidan amaliy mashg‘ulot ishlarini bajarish uchun Uslubiy ko‘rsatma. TMTI. 2023-yil. 45 bet.
