YUQORI KUCHLANISHLI QURILMALARNI CHAQMOQ VA ICHKI O'TA KUCHLANISHLARDAN HIMOYA QILISH TIZIMLARI
Keywords:
yuqori kuchlanish, chaqmoq himoyasi, o‘ta kuchlanish, yerga ulash, kuchlanish cheklagich, izolyatsiya koordinatsiyasi, kommutatsion jarayonlar, podstansiya, elektr uzatish liniyasiAbstract
Mazkur maqolada yuqori kuchlanishli elektr qurilmalarini chaqmoq va ichki o‘ta kuchlanishlardan himoya qilish tizimlari keng yoritilgan. Chaqmoq zarbalari va kommutatsion jarayonlar natijasida yuzaga keladigan o‘ta kuchlanishlarning elektr jihozlari izolyatsiyasiga salbiy ta’siri tahlil qilingan. Himoya tizimlarining asosiy elementlari — yashin qaytargichlar, himoya troslari, yerga ulash qurilmalari va o‘ta kuchlanish cheklagichlarining ishlash prinsiplari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, ichki o‘ta kuchlanishlarning kelib chiqish sabablari va ularni kamaytirish usullari, jumladan, zamonaviy kommutatsion apparatlar, filtratsiya vositalari hamda izolyatsiya koordinatsiyasi masalalari yoritilgan. Tadqiqot natijasida yuqori kuchlanishli qurilmalarni kompleks himoya qilish elektr ta’minoti tizimining ishonchliligi va uzluksizligini ta’minlashda muhim omil ekanligi asoslab berilgan.
References
1. Gayibov T.Sh. «Yuqori kuchlanish texnikasi».-Darslik, T.. Yoshlar nashriyoti
uyi, 2020. 320 b.
2. B.B. Abdulazizov, M.R. Shaymanov. D.I.Saparov “ Elektr xаvfsizligi”- darslik Toshkent:Noshir, 2025.- 240 b.
3. F. A. M. Rizk and G. N. Trinh, High Voltage Engineering, 1st Edition,
Routledge, 2017. [ARM da elektron nusxasi mavjud]
4.Xamidov N.A. «Yuqori kuchlanish texnikasi va izolyatsiya». T.: Fan va texnologiya, 2012. 200 b.
5.“O‘ta kuchlanish va izolyatsiya”Fanidan ma’ruzalar matni – Farfona-2012
6. M.Shaymanov . B.Abdula zizov - "Elektrotexnika va elektronika" фанидан uslubiy qo'llanma. ТМТИ. 2024 йил. 110 бет.
7. M.Shaymanov . B.Abdula zizov - "Elektrotexnika va elektronika" fanidan laboratoriya mashg‘ulot ishlarini bajarish uchun Uslubiy ko‘rsatma. ТМТИ. 2024 йил. 62 бет.
8. M.Shaymanov . B.Abdula zizov –“Yuqori kuchlanish texnikasi” fanidan amaliy mashg‘ulot ishlarini bajarish uchun Uslubiy ko‘rsatma. TMTI. 2023-yil. 45 bet.