O‘ZBEKISTONDA URAN KONLARINING GEOLOGIK XUSUSIYATLARI VA MA’DANLASHUV QONUNIYATLARI (SUG‘RALI KONI MISOLIDA)
Keywords:
uran konlari, Sug‘rali koni, Qizilqum, ma’danlashuv, geologik tuzilish, oksidlanish zonasi, gidrogeologiya, stratigrafiyaAbstract
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasining uran mineral-xomashyo bazasi, ayniqsa Markaziy Qizilqum hududidagi konlarning geologik xususiyatlari o‘rganilgan. Tadqiqot Sug‘rali koni misolida olib borilib, unda uran ma’danlashuvining joylashish qonuniyatlari stratigrafik, litologik va gidrogeologik omillar asosida tahlil qilingan. Qatlamli oksidlanish zonalarining roli, rudalarning tarkibi va shakllanish sharoitlari aniqlangan. Shuningdek, konning sanoat ahamiyati va istiqbollari baholangan. Olingan natijalar uran konlarini qidirish va prognozlashda muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
1. Абдуллаев Х.М. Геология урановых месторождений Центральных Кызылкумов. – Ташкент: Фан, 1985. – 240 с.
2. Исмоилов М.И., Юсупов А.А. Урановые месторождения Узбекистана и их генезис. – Ташкент: Университет, 2001. – 180 с.
3. Мирзаев Т.М., Каримов Б.Ш. Гидрогеологические условия формирования инфильтрационных урановых месторождений. – Ташкент: Фан, 1998. – 156 с.
4. Дальберг Дж.А., Смит Р.Л. Sandstone Uranium Deposits. – Amsterdam: Elsevier, 1983. – 490 p.
5. Langmuir D. Uranium Solution-Mineral Equilibria at Low Temperatures. – Princeton: Princeton University Press, 1997. – 600 p.
6. Dahlkamp F.J. Uranium Ore Deposits. – Berlin: Springer-Verlag, 1993. – 460 p.
7. Cuney M., Kyser K. Recent and Not-So-Recent Developments in Uranium Deposits and Implications for Exploration. – Mineralogical Association of Canada, 2009. – 257 p.
8. Боймуродов Н.А., Ахмедов К.А. Марказий Қизилқумда уран конларининг жойлашиш қонуниятлари // Геология ва минерал ресурслар журнали. – 2022. – №3. – Б. 45–52.
9. Sug‘rali koni bo‘yicha geologik-dissertatsiya materiallari
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-2020-son qarori – “Geologiya-qidiruv ishlarini takomillashtirish va mineral-xomashyo bazasini kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. – Toshkent, 2020.
11. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-60 Farmoni – “Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”. – Toshkent, 2022.
12. O‘zbekiston Respublikasi Geologiya va mineral resurslar davlat qo‘mitasi. Geologik hisobotlar va fond materiallari. – Toshkent, 2015–2023.
13. Burnham C.W., Ohmoto H. Late-Stage Processes of Felsic Magmatism // Mining Geology. – 1980. – Vol. 30. – P. 1–11.
14. Ivanov V.V. Geokhimiya urana v gidrotermalnykh protsessakh. – Moskva: Nedra, 1974. – 256 с.
15. Cuney M. Evolution of Uranium Deposits // Mineralium Deposita. – 2010. – Vol. 45. – P. 3–22.
16. Kyser K. Uranium Deposits of the World: Asia. – Springer, 2015.
17. World Nuclear Association. Uranium Mining Overview. – London, 2022.
18. IAEA (International Atomic Energy Agency). Uranium Resources, Production and Demand (Red Book). – Vienna, 2020.
19. International Atomic Energy Agency. In Situ Leach Uranium Mining: Best Practices. – Vienna, 2016.
20. Назаров Т.Ж., Раҳимов А.К. Марказий Қизилқум уран конларининг геологик хусусиятлари // Ўзбекистон геология журнали. – 2018. – №2. – Б. 25–30.
21. Боймуродов Н.А., Ахмедов К.А. Уран конларини прогнозлашнинг замонавий усуллари // Геология ва минерал ресурслар. – 2021. – №4. – Б. 40–46.
22. Karimov B.Sh., Yusupov A.A. Hydrogeological conditions of uranium deposits in Central Kyzylkum // Mining Journal. – 2019.
23. Smith P., Johnson R. Geochemistry of Sandstone-Hosted Uranium Deposits // Ore Geology Reviews. – 2017. – Vol. 81. – P. 1–20.
24. Richards J.P. Ore Deposit Geology. – Cambridge University Press, 2015.
25. Lottermoser B. Mine Wastes: Characterization and Environmental Impact. – Springer, 2010.
26. Dahlkamp F.J. Uranium Deposits of the World (Updated Edition). – Springer, 2012.
27. World Nuclear Association. Global Uranium Production Data. – 2023.