ZAMONAVIY AXBOROT MUHITIDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR NUTQ RIVOJLANISHIDAGI TRANSFORMATSIYALAR VA QIYINCHILIKLAR.
Keywords:
Maktabgacha ta’lim, bola, sog‘lom, shakllanishi, o‘qish, intilish hissini, raqamli ontogeneAbstract
Nutq bolaga inson madaniyatining barcha yutuqlariga yo‘l ochadi.Nutqni egallab olishning eng muhim bosqichlari maktabgacha yoshga to‘g‘ri keladi.Maktabgacha ta’lim bola sog‘lom, har tomonlama kamol topib shakllanishni ta’minlaydi, unda o‘qishga intilish hissini uyg‘otadi, uni muntazam ta’lim olishga tayyorlaydi. Ushbu maqolada raqamli texnologiyalar va global axborotlashuv jarayonining maktabgacha yoshdagi bolalar nutqiy ontogeneziga ko‘rsatayotgan transformatsion ta’siri tahlil qilinadi. Muallif an’anaviy muloqot modellarining "ekranli nutq" fenomeniga almashinishi natijasida yuzaga kelayotgan kognitiv va lingvistik o‘zgarishlarni tadqiq etadi. Maqolada axborot muhitining bolalar lug‘at boyligi tarkibiga ta’siri, fonematik eshitish qobiliyatining pasayishi va "nutqiy dangasalik" kabi zamonaviy qiyinchiliklar ilmiy asoslab berilgan. Shuningdek, raqamli avlod vakillarida nutqiy nuqsonlarni bartaraf etishda axborot-kommunikatsiya vositalaridan filtrlangan holda foydalanishning metodik jihatlari yoritilgan. Maqola maktabgacha ta’lim mutaxassislari va defektologlar uchun nazariy-amaliy manba bo‘lib xizmat qiladi.
References
1) BMT (UN). "Sustainable Development Goals: Goal 4 - Quality Education". (SDG maqsadlari bo‘yicha rasmiy hujjatlar).
2) Mirziyoyev Sh.M. "Maktabgacha ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi". Toshkent.
3) Yusupova P. "Maktabgacha yoshdagi bolalar psixologiyasi". Toshkent
4) Vygotskiy L.S. "Thinking and Speech" (Tafakkur va nutq). (Nutqiy ontogenez bo‘yicha fundamental qo‘llanma).
