DEDEKTIV ASARLAR VA ULARNING KOMPOZITSIYASI (“YOZ YOMG’IRI” VA “O’NTA NEGR BOLASI” ASARLARI ASOSIDA).
Keywords:
Detektiv asarlar, janr, kompozitsiya, syujet, intriga, konflikt, kulminatsiya, yechim, psixologizm, badiiy tahlil, yopiq makon, obrazlar tizimi, qiyosiy tahlil, badiiy struktura.Abstract
Ushbu maqolada detektiv janrning nazariy asoslari hamda badiiy kompozitsiya masalalari ”O‘nta negr bolasi” va “Yoz yomg‘iri” asarlari misolida qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida detektiv asarlarga xos syujet qurilishi, intriga, konflikt, kulminatsiya va yechim bosqichlari ilmiy jihatdan yoritiladi. Har ikki asarning kompozitsion modeli o‘zaro solishtirilib, ularning o‘xshash va farqli jihatlari aniqlanadi. Shuningdek, asarlardagi obrazlar tizimi, ularning funksional va psixologik xususiyatlari o’rganiladi. Tadqiqot natijasida klassik detektiv kompozitsiya bilan psixologik detektiv model o‘rtasidagi asosiy tafovutlar asoslab berilgan.
References
1. Kristi A. O’nta negr bolasi: Roman / Tarjimon: M. Mirzoidov. – Toshkent: "Yangi asr avlodi", 2019. – 256 b.
2. Umarbekov O’. Yoz yomg’iri: Qissa va hikoyalar. – Toshkent: "Sharq", 2012. – 320 b.
3. Quronov M., Sultonov I. Adabiyotshunoslik lug’ati. – Toshkent: "Akademnashr", 2010. (Detektiv janri va kompozitsiya qismlari uchun).
4. Yo’ldoshev Q. Yoniq so’z. – Toshkent: "Yangi asr avlodi", 2006. (Badiiy asar tahlili va psixologizm masalalari).
5. Uraeva D. O’zbek detektiv adabiyoti taraqqiyoti masalalari. – Toshkent: "Fan", 2011.
6. Mamatov A. Badiiy asar kompozitsiyasi va uning elementlari. – Farg’ona: "Farg’ona universiteti nashriyoti", 2015.
7. Todorov T. Detektiv asarlar tipologiyasi // Jahon adabiyoti jurnali. – 2018. – №4. (Nazariy asoslar uchun).
