RUS VA O‘ZBEK TILLARIDA MUROJAAT SHAKLLARINING PRAGMATIK TAHLILI
Keywords:
murojaat shakllari, pragmalingvistika, kommunikativ etiket, rus tili, o‘zbek tili, hurmat kategoriyasi, lingvokulturologiya, ijtimoiy masofa.Abstract
Mazkur maqolada rus va o‘zbek tillaridagi murojaat shakllarining pragmatik xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda murojaat birliklarining kommunikativ vazifasi, hurmat kategoriyasi, ijtimoiy masofa, rasmiy va norasmiy muloqotdagi o‘rni hamda lingvokulturologik mohiyati o‘rganildi. Rus tilidagi ты/Вы va o‘zbek tilidagi sen/siz oppozitsiyasi pragmalingvistik nuqtai nazardan qiyoslanib, ularning kommunikativ strategiya sifatidagi funksiyalari ochib berildi. Tadqiqot natijalari rus tilida murojaat shakllari ko‘proq kommunikativ masofa va rasmiylikni ifodalashga xizmat qilishini, o‘zbek tilida esa hurmat, kollektivlik va samimiylik asosiy pragmatik mezon sifatida namoyon bo‘lishini ko‘rsatdi.
References
1. Politeness: Some Universals in Language Usage / Brown P., Levinson S. Politeness: Some Universals in Language Usage. – Cambridge: Cambridge University Press, 1987.
2. Speech Acts / Searle J. Speech Acts. – Cambridge: Cambridge University Press, 1969.
3. How to Do Things with Words / Austin J. L. How to Do Things with Words. – Oxford: Oxford University Press, 1962.
4. Maslova V. A. Lingvokulturologiya. – Moskva: Akademiya, 2001.
5. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi, 2008.
6. Arutyunova N. D. Yazyk i mir cheloveka. – Moskva: Nauka, 1999.
7. Sapir E. Language. – New York: Harcourt Brace, 1921.
8. Whorf B. Language, Thought and Reality. – Cambridge: MIT Press, 1956.
9. Karaulov Yu. N. Russkiy yazyk i yazykovaya lichnost. – Moskva: Nauka, 1987.
10. Mahmudov N. Til va muloqot pragmatikasi. – Toshkent: Fan, 2019.
