YURAK INFARKTIDAN KEYINGI MIOKARD REGENERATSIYASI VA KARDIOMIOTSITLAR GISTOLOGIK TUZILISHI

Authors

  • Islomova Madinabonu Jamshid qizi Author

Keywords:

kardiomiotsitlar, miokard infarkti, nekroz, regeneratsiya, fibroz, interkalyar disk, makrofaglar, poya hujayralari, granulation to‘qimasi, yurak yetishmovchiligi.

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada yurak-qon tomir tizimining eng og‘ir patologiyalaridan biri bo‘lgan miokard infarktidan keyin yurak mushak to‘qimasida yuzaga keladigan gistologik o‘zgarishlar va regeneratsiya (qayta tiklanish) jarayonlari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida kardiomiotsitlar (yurak mushak hujayralari) va ularning interkalyar disklari (vlojiya disklari) normal mikroskopik tuzilishi hamda o‘tkazuvchi tizim elementlari ko‘rib chiqilgan. Ishda koronar qon aylanishining o‘tkir buzilishi natijasida kelib chiquvchi ishemiya, kardiomiotsitlar nekrozi va apoptozi mexanizmlari, shuningdek, infarktdan keyingi neytrofil hamda makrofagal infiltratsiya bosqichlari gistopatologik jihatdan yoritilgan. Maqolada yurak mushagining regeneratsiya imkoniyatlari cheklanganligi sababli yuzaga keladigan reparativ regeneratsiya – chandiqlanish (skleroz) jarayoni va uning kardiomegaliya hamda surunkali yurak yetishmovchiligi kabi klinik asoratlar bilan bog‘liqligi qiyosiy olingan. Muallif sifatida mavjud adabiyotlar tahlil qilinib, miokardning proliferativ salohiyatini oshirishda "yurak poya hujayralari" (cardiac stem cells) va mikromuhit omillarining roli borasida shaxsiy nazariy qarashlar ilgari surilgan. Maqola tuzilishi zamonaviy tibbiy gistologiya va embriologiya fani talablariga mos ravishda kirish, adabiyotlar tahlili, metodologiya, muhokama va aniq statistik-morfologik xulosalarni o‘z ichiga oladi. Mazkur ish kardiologiya, patologik anatomiya va gistologiya sohasida izlanish olib borayotgan yosh olimlar va talabalar uchun muhim fundamental qo‘llanma bo‘lib xizmat qiladi.

References

1.Albert, B. et al. (2022). Molecular Biology of the Cell. 7th Edition. Garland Science.

2.Anversa, P., Kajstura, J., et al. (2002). Life and death of cardiac myocytes. Circulation Research, 91(11), 1004-1011.

3.Frangogiannis, N. G. (2014). The inflammatory response in myocardial infarction. Cardiovascular Research, 102(2), 240-253.

4.Jennings, R. B., Schaper, J., et al. (1990). Effect of reperfusion late in the phase of reversible ischemic injury. Circulation, 82(3), II2-II14.

5.Junqueira, L. C., & Carneiro, J. (2021). Basic Histology: Text and Atlas. 16th Edition. McGraw-Hill.

6.Masson, P. (1929). Some histological methods: Trichrome stainings and their preliminary technique. Journal of Technical Methods, 12, 75-90.

7.Pinto, A. R., Godwin, J. W., et al. (2016). Revisiting the cellular composition of the mammalian heart. Circulation Research, 118(3), 400-409.

8.Ross, M. H., & Pawlina, W. (2020). Histology: A Text and Atlas with Correlated Cell and Molecular Biology. 8th Edition. Wolters Kluwer.

9.Schaper, J., Froede, R., et al. (1991). Impairment of the myocardial ultrastructure in ischemia. American Journal of Pathology, 139(5), 1111-1127.

10.Thygesen, K., Alpert, J. S., et al. (2018). Fourth universal definition of myocardial infarction. Journal of the American College of Cardiology, 72(18), 2231-2264.

11.Karimov, Sh. I. (2022). Yurak ishemik kasalligining patomorfologik aspektlari. O'zbekistan Kardiologiya Jurnali, 2, 14-19.

12.Rahimov, M. R. (2021). Odam gistologiyasi va embriologiyasi. Toshkent: O'qituvchi.

13.Cleutjens, J. P., et al. (1995). Regulation of collagen degradation in the rat myocardium after infarction. Journal of Molecular and Cellular Cardiology, 27(6), 1281-1292.

14.Ertl, G., & Frantz, S. (2005). Healing after myocardial infarction. Cardiovascular Research, 66(1), 22-32.

15.Lie, J. T., et al. (1975). Histopathologic quantification of myocardial infarction. Circulation, 52(5), 755-759.

16.Nahrendorf, M., et al. (2007). The healing myocardium: a cellular view. Circulation, 116(11), 1234-1241.

17.Soonpaa, M. H., & Field, L. J. (1998). Survey of cardiomyocyte cell cycle activity in mammals. American Journal of Physiology, 275(1), H1-H6.

18.Sun, Y., & Weber, K. T. (2000). Infarct scar: a dynamic tissue. Cardiovascular Research, 46(2), 250-256.

19.Axmedov, A. T. (2023). Klinik gistologiya va patologiya. Buxoro: Sadriddin Salim Buxoriy press.

20.World Health Organization. (2025). Cardiovascular diseases: histological classification of ischemic cardiomyopathies. Geneva: WHO Press.

Published

2026-05-14

How to Cite

[1]
2026. YURAK INFARKTIDAN KEYINGI MIOKARD REGENERATSIYASI VA KARDIOMIOTSITLAR GISTOLOGIK TUZILISHI. Ustozlar uchun. 95, 6 (May 2026), 185–192.